حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٥١ - يك ترجمه حديث

اهل علم، چنان كارى نكرده بودند و غالب تأليفات علما، خاصّهْ علماى دين، به زبان تازى بود و احترام مقام علم را در نزديك شدن به سطح فكر و فهم عوام نمى‌دانستند؛ بلكه آن را مغاير عظمت جايگاه دانش مى‌شمردند.[١] علّامه مجلسى، خود، بر انگيزه عمومى‌سازى معارف دينى و حديثى، در آغاز نوشته‌هايش تأكيد مى‌ورزد. او در مقدمه حلية المتّقين آورده است:

چون مختصرى از مكارم اخلاق در كتاب عين الحياة بيان شده بود، جمعى از سالكان مسالك سعادت و ناهجان مناهج متابعت اهل بيت رسالت عليهم السلام، از اين ذرّه حقير، التماس نمودند كه رساله‌اى در بيان محاسن آداب- كه از طريقه مستقيمه ائمّه طاهرين عليهم السلام به اسانيد معتبره، به اين قليل‌البضاعة رسيده باشد-، بر وجه اختصار، تحرير نمايد و به جهت عموم نفع نسبت به اهل اين ديار، مضامين اخبار را در لباس لغت فارسىِ قريب الفهم، به جلوه درآورد. لهذا با ضيقِ مجال و كثرت اشتغال، رعايت حقوق اخوّت ايمانى را لازم دانسته و از مقتضاى حديث: «الدّالّ على الخير كفاعله» اميدوار گرديده، اجابت ملتمس نموده ....[٢] در مقدمه كتاب حياة القلوب نيز مى‌نويسد:

عمده احاديث و آثار ايشان- كه بعد از تتبّع بسيارْ به دست آمده بود-، در كتاب بحار الأنوار، جمع نمودم. در اين وَلا، جمعى از برادران ايمانى و دوستان روحانى، از اين قليل‌البضاعة، استدعا نمودند كه آنچه از آن كتاب جامع الأبواب، متعلّق به‌تواريخ، احوال و معجزات و مكارم اخلاق و محاسن صفات و احوال و غزوات حضرت سيدالبشر صلى الله عليه و آله و دلايل امامت و خلافت و اطوار حميده و آداب پسنديده حضرات ائمّه اثنا عشر و حضرت فاطمه زهرا عليهم السلام بوده باشد، به لغت فارسى ترجمه نمايم، تا جميع طوايف الأنام، سيّما جمعى از عوام- كه از فهم لغت عربى عاجزند-، از آن بهره‌مند گردند.[٣]

[١]. همان، ص ٣٠٤

[٢]. حليةالمتّقين، ص ٣- ٤

[٣]. حياة القلوب، ج ١، ص ٢٩