حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٧٤ - ب تصنيف، يعنى منبع مأخوذ از آثار ديگر

عنوان «كتاب» در اين عبارت شيخ، عام است و بر اصول و مصنّفات، اطلاق مى‌گردد. پس در الفهرستِ شيخ طوسى بايد در جستجوى اصول و مصنّفات بود، نه اصول و كتب.

٢. شيخ طوسى در الفهرست، درباره اسماعيل بن مهران مى‌نويسد:

و صنَّف مصنَّفاتٍ كثيرة منها كتاب «الملاحم» ... و له أصل.[١]

٣. همو درباره حميد بن زياد مى‌نويسد:

... ثقة كثير التصانيف، روى الاصول أكثرها، له كتب كثيرة على عدد كتب الاصول.[٢]

٤. شيخ طوسى، همچنين در شرح حال خاندان اعيَن مى‌نويسد:

... و لهم روايات كثيرة و اصول و تصانيف.[٣]

٥. درباره هارون بن موسى نقل شده است:

روى جميع الاصول و المصنَّفات.[٤]

اين عبارت، در الفهرست شيخ طوسى نيامده است.

ب. تصنيف، يعنى منبع مأخوذ از آثار ديگر

١. شيخ طوسى درباره آثار عيّاشى، شيخ مفيد، شيخ صدوق، ابن جنيد و خودش، تعبير مصنّف را به كار برده است. وى درباره عيّاشى مى‌نويسد:

... له كتب كثيرة تزيد على مئتى مصنَّف.[٥]

درباره شيخ مفيد مى‌نويسد:

... و له قريب مئتى مصنَّفٍ كبار و صغار.[٦]

[١]. همان، ص ١١( ش ٣٢)

[٢]. همان، ص ٦٠( ش ٢٢٨)

[٣]. همان، ص ٧٤( ش ٣٠٢)

[٤]. مجمع الرجال، ج ٦، ص ٢٠٤

[٥]. الفهرست، ص ١٣٦( ش ٥٩٣)

[٦]. همان، ص ١٥٨( ش ٦٩٦)