حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٥٢ - دو مسئله شناسى

٦. احاديث توحيد را مسلمانان از يهود اخذ كرده‌اند.

اين سخن از گيوم است.[١] ٧. احاديث قدسى، سخنان پيامبر است كه گاه به ايشان منسوب مى‌شود و گاه به خداوند.

اين مطلب را آلبرت ويليام گراهام در پايان‌نامه دكترى‌اش- كه در همين موضوع تحرير كرده- مدّعى شده است.[٢] ٨. اسناد احاديث را مسلمانان در قرن دوم هجرى ساخته‌اند.

روبسون، مدّعى اين مطلب شده است.[٣] ٩. مسلمانان، به نقد متنْ اهتمام نداشته، تمام توجّه خود را صرف سند كرده‌اند.

كايتانى و شاخت، بر اين عقيده‌اند.[٤] ١٠. در كنار بحث‌هاى نظرى‌اى كه خاورشناسان طرح كرده‌اند، كارهاى تصحيحى، تبويبى و معجم‌نگارى نيز در حوزه حديث داشته‌اند كه مى‌توان از اين عناوين ياد كرد:

تدوين المعجم المفهرس لألفاظ الحديث النبوىّ، تصحيح كتاب التوحيد ماتريدى، تصحيح كتاب المدخل إلى علم الحديث حاكم نيشابورى، تدوين مفتاح كنوز السنّة و ....

اينها مهم‌ترين ديدگاه‌هايى است كه طى بيش از يك قرن از سوى خاورشناسان (با انگيزه‌هاى متفاوت) طرح شده است.

[١]. ر. ك:« من افتراءات المستشرقين على أحاديث التوحيد»، د. عزية طه، مجلة الشريعة، كويت، س ٦( ١٤٠٩ ق)، ش ١٣، ص ٥٠- ٥١

[٢]. ر. ك:« صور من افتراءات المستشرق جراهام على الأحاديث القدسية»، د. عزية طه، مجلة الشريعة، كويت، س ٨( ١٤١٤ ق)، ش ٢١، ص ٣١١

[٣]. ر. ك: تاريخ تدوين السنّة وشبهات المستشرقين، ص ١١١

[٤]. ر. ك: اصول الفقه، شاخت، ص ٦٤- ٦٥