حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٥٣ - سه مجلسى و دايرة المعارف حديث شيعه

در گذشته، بر كتب روايى، يادداشت‌هايى به هنگام گفتگو با پژوهشگران داشتم.

ترسيدم اين تعليقه‌ها از ميان رود، لذا با داشتن گرفتارى‌ها، شروع به گردآورى آن نموده و از الكافى آغاز كردم كه بهترين اثرِ شيعيان است. در اين شرح، سند اخبار را به عنوان پايه، بررسيدم و مشكلات واژه‌ها و مطالب پنهان و نهفته را براى اهل دقّت، به شرح نشستم.[١] در مقدّمه شرح تهذيب الأحكام نوشته است:

تعليقه‌هايى بر مطالب دشوار و ديرياب تهذيب الأحكام نگاشتم و حاشيه‌هايى كه پرده‌هاى ترديد را بزدايد و دانشجويانْ در هر سطحى، از آن بهره برند، به رشته تحرير درآوردم؛ روشنگرى‌هايى كه به ذهنم خطور كرد يا از اساتيد، سود جستم ....[٢]

سه. مجلسى و دايرة المعارف حديث شيعه‌

گسترده‌ترين كتاب حديثى شيعه بحار الأنوار است. اين كتاب را نمى‌توان تنها يك كتاب جامع حديثى به شمار آورد؛ چرا كه سرشار از معارف متنوّع است؛ از مباحث لغوى (كه يك دوره سه جلدى غريب الحديث از آن استخراج شده)[٣] گرفته، تا مباحث تفسيرى (كه دو جلد راهنما براى آن منتشر شده است)[٤] تا مباحث بى‌شمار كلامى و ....[٥] در ادامه، به برخى از دلايلى كه بحار الأنوار را به صورت كتابى برجسته و مرجع درآورده، اشاره مى‌شود:

[١]. مرآة العقول، ج ٢، ص ٥١٢

[٢]. ملاذ الأخيار، ج ١، ص ٤

[٣]. كتاب غريب الحديث فى بحارالأنوار، از سوى مركز تحقيقات دارالحديث، همزمان با كنگره بزرگداشت‌علّامه مجلسى منتشر گرديد

[٤]. كتاب دليل الآيات المفسرة وأسماء السُوَر، از سوى مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى، در سال ١٤١٢ ق، به چاپ رسيده و نيز بحارالأنوار فى تفسير المأثور بالقرآن، از سوى مؤسسه الطور در ١٤١١ ق، به چاپ رسيده است

[٥]. المعجم المفهرس لألفاظ أحاديث بحارالأنوار، ص ٨٢- ٨٦