دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٩
هر كس از ياد من دل بگردانَد، در حقيقت ، زندگى تنگى خواهد داشت» . و با اين وصف ، خداوند، خطاب به انسان مى فرمايد : اگر مى خواهى بهتر خود را به تو معرّفى كنم ، من همانم كه وقتى اميدت از همه جا قطع شد ، از من، قطعٍ اميد نمى كنى [١] و با همه وجود، به من پناه مى آورى و مرا مى خوانى و از من ، حلّ مشكل خود را مى خواهى .
سه . راه رسيدن به آرزو و آفت آن
هنگامى كه انسان ، هدف نهايى زندگى و برترين آرزو را تشخيص داد ، همه خواسته ها و آرمان هاى او در جهت رسيدن به اين هدف قرار مى گيرد ؛ زيرا مى داند هر خواسته اى كه در جهت اين آرزوى بزرگ است ، درست و حق است و هر چه در جهت خلاف آن است ، نادرست و باطل است . امّا رسيدن به آرمان هاى ارزشمند ، در نخستين گام ، نيازمند انگيزه نيكو و خودباورى ، سپس تلاش ، صبر و شكيبايى ، استقامت ، توكّل بر خداوند متعال و يارى خواستن از اوست . در مقابل ، تشخيص ندادن هدف زندگى ، نيازهاى حقيقى و آرزوهاى درست ، اهمّيت ندادن به زندگى جاويد ، كسالت ، ناشكيبى ، اشتغال به كارهاى بيهوده و سرگرمى هاى زيانبار ، آلودگى هاى اخلاقى و عملى ، و از همه مهم تر ، متّكى نبودن بر استعدادهاى خدادادى و تكيه كردن بر غير خداوند متعال در زندگى ، آفت رسيدن به آرزوهاست . ره نمودهاى ارزنده اهل بيت عليهم السلام در اين باره ، در فصل سوم و چهارم ، خواهد آمد .
چهار . خطرِ داشتنِ آرزوى دراز
پيش از اين توضيح داديم كه آرزو ، رحمت الهى و قوام زندگى است . ممكن است
[١] صحيفه امام : ج ٢١ ص ٢١ (نامه امام به گورباچف در تاريخ ١١ / ١٠ / ١٣٦٧) . [٢] ر . ك : ص ٨٧ (آموزگار آرزو) . [٣] ر . ك : ص ٨٧ ح ٢٧ . [٤] ر . ك : ص ٩٩ (آرزوى نهايى دوستداران) . [٥] ر . ك : ص ١٠١ (بالاتر از آرزوها) . [٦] ر . ك : همين دانش نامه: ج ٥ ص ٣٢٩ (جامعه نمونه) . [٧] نساء : آيه ١٣٤ . [٨] رعد : آيه ٢٨ . [٩] حشر : آيه ١٩ . [١٠] طه : آيه ١٢٤ . [١١] ر . ك : ص ١٠٧ (آرزوى بايسته هنگام قطع شدن آرزوها) .