٩٤.امام على عليه السلام : خدا نيست آن كه به ذاتش شناخته شود . او با دليل ، به خود، ره نمون مى شود و به معرفت خويش مى كشانَد .ر . ك : همين دانش نامه: ج ٥ ص ٤٣٥ (توحيد در ذات / عقيده درست در باره توحيد) و دانش نامه عقايد اسلامى : ج ٧ ص ٤٢٩ (شناخت صفات هاى سلبى / همانند) .

٦ / ٣

شناختن خدا بدون تصوير و احاطه

٩٥.امام صادق عليه السلام : عقل ، آفريدگار را آن گونه مى شناسد كه موجب اقرار به وجود او مى شود ؛ ولى او را آن گونه نمى شناسد كه موجب احاطه به وصف [و حقيقتِ] او شود .

٩٦.امام رضا عليه السلام : بى آن كه ديده شود ، شناخته مى شود و به صورت نداشتن و جسم نبودن ، وصف مى گردد . معبودى جز خداوند بزرگ و والا نيست .

٦ / ٤

وصف كردن خدا به افعالش

٩٧.امام على عليه السلام : سپاس ، خداوندى را كه . . . كجا و چرا در باره اش گفته نمى شود و به مكان داشتن ، وصف نمى گردد ؛ خداوندى كه از همه نهانى ها پنهان شده است (پنهان تر است) و به واسطه نشانه هاى تدبير كه در آفريده هاى او ديده مى شوند ، براى خِردها آشكار است ؛ خدايى كه از پيامبران در باره اش پرسيدند و ايشان ، او را به داشتن حد يا جزء ، وصف و معرّفى نكردند ؛ بلكه به افعالش وصفش نمودند . «سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ» [١] وعَن قَولِهِ : «اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ» [٢] وعَن قَولِهِ : «وَمَكَرُواْ وَمَكَرَ اللَّهُ» [٣] وعَن قَولِهِ : «يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ» [٤] ـ :

[١] التوبة : ٧٩ . [٢] البقرة : ١٥ . [٣] آل عمران : ٥٤ . [٤] النساء : ١٤٢ .