نماز و شكوفههاى زندگى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٤
دو دسته تقسيم كرد:
الف- مشاهده؛ چنانچه والدين كودك و نوجوان را در معرض عمل عبادت و نماز قرار دهند، مثلًا در حضور او نماز بخوانند، او را به مسجد، نماز جمعه و اماكن مذهبى دعوت كنند، يا او را تشويق كنند تا درباره نماز نقاشى يا مطلب بنويسد، يا او را در نمايشگاههاى مربوط به نماز شركت دهند. اينگونه فعاليتها نوعى يادگيرى غير مستقيم مشاهدهاى را بهدنبال دارد كه باعث پايدارى و رغبت و انگيزه باطنى در آنان مىشود، در نتيجه فعاليت فكرى و تحرك عملى در انجام عمل مورد نظر را به ارمغان مىآورد.
ب- استفهام؛ از روشهاى مؤثر تربيتى كه در فرهنگ قرآن كريم نيز مشهود است، طرح مسائل بهصورت سؤال مىباشد. زيرا فرد در قبال سؤالات به انديشه و وجدان خود رجوع كرده و سعى در يافتن پاسخ آن مىنمايد. آنچه را خود پاسخ گويد برايش اهميت قايل شده و از آن جانبدارى مىكند، امّا اگر خود را ناتوان ببيند و در قبال افكار ديكته شده ديگران قرار گيرد، بسيارى از مواقع مقاومت كرده و سرباز مىزند. شاهد بر روش استفهامى اين آيه قرآن است:
«هَلْ يَسْتَوِى الَّذينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذينَ لا يَعْلَمُونَ» (زمر/ ٩)
آيا دانايان با نادانان مساويند؟
بنابراين مىتوان با طرح سؤالهاى مختلف كودك و نوجوان را در فكر و عمل به نماز ترغيب كرد. مثلًا، آيا كسى كه از انجام كارى از ديگران