شرايط مقتضى و به اندازه نياز بهره گرفته نشود اثر تخريبى و ويرانگرى بر جا مى‌گذارد. در واقع مى‌توان گفت تنبيه همچون داروى تلخى است كه تنها در مواقع اضطرارى و در حد اندك و مناسب حال هر فرد بايد مصرف شود و گرنه هلاكت بيمار حتمى است.
در تربيت، اجبار و تنبيه آسان‌ترين و شايد نخستين راهى است كه به ذهن افراد مى‌رسد. درحالى كه اگر كودك و نوجوان را مجبور كنيم كه اظهار ضعف نموده و از افكار و خواسته‌هاى خود دست بردارد و كوركورانه مطيع نظرات ما باشد كار بسيار نادرستى انجام داده‌ايم، يعنى نمى‌توان با تنبيه و اجبار افراد را به‌درستى تربيت كرد.
در تربيت، شيوه‌هاى تنبيهى آخرين مرحله است كه آن هم بايد در حد اندك و بعد از شيوه‌هاى تشويقى و رفتارِ همراه با تغافل و گذشت و محبت به بهترين وجه ممكن به‌كار رود. بنابراين اصل تنبيه امرى ضرورى است. زيرا كودك و نوجوانى كه در قبال رفتار نادرست خود هيچ مانع و كنترلى نبيند دچار خودنمايى، بى‌قيدى و تزلزل شخصيت مى‌شود.
مفهوم تنبيه: تنبيه در لغت يعنى آگاه كردن و هشدار دادن و دراصطلاح يعنى هر عاملى كه باعث تضعيف يا تحديد يك رفتار نامطلوب شود. «١» نكته مهم در تنبيه اين است كه عامل يا عوامل تنبيه به‌تنهايى نمى‌توانند تأثير تربيتى داشته باشند بلكه محيطى كه كودك و نوجوان در آن زندگى مى‌كنند بايد به‌گونه‌اى باشد تا رفتار نادرست او در تمام‌