نماز و شكوفههاى زندگى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٠
پايينتر اينكه فرد را به خطاى خويش توجه داده و راه درست را پيش پاى او بگذاريم. پس از بهرهگيرى از روشهاى تشويقى اگر تغييرى حاصل نشد، راه تنبيه را با صورتها، مراحل و حدود خاص خودش كه با اهداف تربيتى مطابقت داشته باشد اعمال نماييم.
شرايط تنبيه: تنبيه سازنده، عمل دقيق، پيچيده و ظريفى است كه بايد پس از مراعات و توجه به شرايط لازم تحقق يابد. نخستين مسأله در بحث تنبيه آگاهى كودك و نوجوان نسبت به موضوع نماز و درك كافى از آن است. در اين صورت، چنانچه از انجام آن سر باز زد مىتوان با توجه به شرايط «١» و مراتب ذيل، او را تنبيه كرد.
١- شناختن علل؛ شناخت دقيق و صحيح از علت يا علتهاى رفتار نادرست، مثل نماز نخواندن.
٢- توجه به شرايط سنى؛ تنبيه تا سهسالگى به هيچ وجه جايز نيست، ولى از آن به بعد مىتوان بهصورت نگاهى تند، خطابى شديد، دور كردن موقتى و مانند آن باشد.
٣- پرهيز از تنبيه مستمر؛ تنبيه بايد گهگاه و دير به دير انجام شود نه بطور مداوم. زيرا تنبيه زياد و مداوم، اثر سوء روانى داشته و خاصيت خود را از دست مىدهد. و كودك و نوجوان در قبال آن مقاوم شده و نافرمانى را ادامه مىدهد.
٤- تنبيه براى خطا نه خود او؛ تنبيه بايد بهخاطر عمل نادرست كودك باشد نه بهخاطر خود او. مثلًا، چون به نماز بىاعتنا هست نه خودش.