توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣٨٤ - احكام مساقاة

احكام مساقاة

مسئله ٢٢٤٦- اگر انسان با كسى باين قسم معامله كند كه درختهاى ميوه‌اى را كه ميوه آن مال خود اوست، يا اختيار ميوه‌هاى آن با اوست، تا مدت معينى بآن كس واگذار كند كه تربيت نمايد و آب دهد و بمقدارى كه قرار ميگذارند از ميوه آن بردارد، اين معامله را مساقاة ميگويند.

مسئله ٢٢٤٧- معامله مساقاة در درختهائى كه مثل بيد و چنار ميوه نميدهد صحيح نيست و در مثل درخت حنا كه از برگ آن يا درختى كه از گل آن استفاده ميكنند صحت آن بعيد نيست.

مسئله ٢٢٤٨- در معامله مساقاة لازم نيست صيغه بخوانند بلكه اگر صاحب درخت بقصد مساقاة آنرا واگذار كند و كسيكه كار ميكند به همين قصد مشغول كار شود، معامله صحيح است.

مسئله ٢٢٤٩- مالك و كسيكه تربيت درختها را بعهده ميگيرد، بايد مكلف و عاقل باشند و كسى آنها را مجبور نكرده باشد و نيز بايد سفيه نباشند؛ يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند و نيز بايد مالك، از تصرف در مالش بحكم حاكم شرع ممنوع نباشد.

مسئله ٢٢٥٠- مدت مساقاة بايد معلوم باشد و اگر اول آنرا معين كنند و آخر آنرا موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال بدست ميآيد و بحسب عادت آن موقع معلوم باشد صحيح است.

مسئله ٢٢٥١- بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلا صد من از ميوه‌ها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار ميكند معامله باطل است.

مسئله ٢٢٥٢- بايد قرار مساقاة را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند پس اگر كارى كه باعث زيادتى ميوه ميشود، باقى مانده باشد؛ معامله صحيح است وگرنه اشكال دارد اگر چه احتياج‌