توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣١٨ - زكوة گندم و جو و خرما و كشمش

و هم از آب دلو و مانند آن استفاده كند، چنانچه طورى باشد كه بگويند: آبيارى با دلو و مانند آن شده، زكوة آن بيست يك است و اگر بگويند: آبيارى با آب نهر و باران شده زكوة آن ده يك است و اگر آبيارى با دلو غلبه داشته ولى چنان نباشد كه بگويند: با دلو آبيارى شده بايد ملاحظه نسبت كنند و احتياط آنستكه در نصف ده يك و در نصف ديگر بيست يك زكوة بدهند.

مسئله ١٨٨٥- اگر شك كند كه آبيارى با آب باران و آب دلو بيك اندازه بوده يا آب باران غلبه داشته، ميتواند از نصف آن ده يك و از نصف ديگر آن بيست يك بدهد.

مسئله ١٨٨٦- اگر گندم و جو و خرما و انگور با آب باران يا نهر مشروب شود و به آب دلو و مانند آن محتاج نباشد ولى با آب دلو هم آبيارى شود، و آب دلو بزياد شدن محصول كمك نكند، زكوة آن ده يك است و اگر با دلو و مانند آن آبيارى شود. و به آب نهر و باران محتاج نباشد ولى با آب نهر يا باران هم مشروب شود و آنها بزياد شدن محصول كمك نكنند، زكوة آن بيست يك است.

مسئله ١٨٨٧- اگر زراعتى را با دلو و مانند آن آبيارى كنند و در زمينى كه پهلوى آنست زراعتى كنند كه از رطوبت آن زمين استفاده نمايد و محتاج بآبيارى نشود، زكوة زراعتى كه با دلو آبيارى شده، بيست يك و زكوة زراعتى كه پهلوى آنست، ده يك ميباشد.

مسئله ١٨٨٨- مخارجى را كه براى گندم و جو و خرما و انگور كرده و معمول است كه آن مخارج را از خود زراعت ميدهند ميتواند از حاصل كسر كند و چنانچه باقيمانده آن به حد نصاب برسد، بايد زكوة آنرا بدهد و آنچه معمول نيست از خرمن بدهند بنابر احتياط لازم جزء نصاب حساب نمايند لكن زكوة آن واجب نيست.

مسئله ١٨٨٩- تخمى را كه بمصرف زراعت رسانده، اگر از خودش باشد، بمقدار قيمت آن ميتواند از حاصل كسر كند. و اگر خريده باشد، ميتواند قيمتى را كه براى خريد آن داده، جزء مخارج حساب نمايد.

مسئله ١٨٩٠- اگر زمين و وسائل زراعت يا يكى از اين دو ملك خود او