توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٤٨١ - مسائل متفرقه

به نسبت نقص حروف بيست و هشتگانه ديه بدهد كه اگر يك حرف نتواند بگويد يك بيست و هشتم ديه و اگر دو حرف نتواند دو بيست و هشتم، و اگر تمام زبان كسيكه لال باشد ببرند، ثلث ديه را بايد بدهند و اگر مقدارى از زبان لال را ببرند، بايد بنسبت نقص زبان ديه بدهند: يعنى در نصف نصف ثلث و در ربع، ربع ثلث ديه را بدهند.

پنجم- تمام دندانهاى كسيرا از بين ببرد و ديه هر كدام از دوازده دندان جلوى دهان كه شش عدد بالا و شش عدد پائين ميباشد، پنجاه مثقال شرعى طلا است و هر مثقال شرعى ١٨ نخود است و اگر يكى از شانزده دندان عقب را كه هشت عدد آنها بالا و هشت عدد پائين است از بين ببرد بايد بيست و پنج مثقال شرعى طلا بدهد.

ششم- هر دو دست كسى را از بند جدا كند و اگر يك دست را از بند جدا كند، بايد نصف ديه كشتن را بدهد.

هفتم- ده انگشت كسى را ببرد و ديه هر انگشت، ده يك ديه كشتن است.

هشتم- پشت كسى را طورى بشكند كه نتواند بنشيند و ديگر درست نشود.

نهم- هر دو پستان زنى را ببرد و اگر يكى از آنها را ببرد بايد نصف ديه كشتن را بدهد.

دهم- هر دو پاى كسى را تا مفصل، يا همه ده انگشت پا را ببرد و ديه هر انگشت ده يك ديه كشتن است.

يازدهم- تخم‌هاى مردى را از بين ببرد.

دوازدهم- طورى به كسى آسيب برساند كه عقل او از بين برود.

سيزدهم- بكسى صدمه‌اى بزند كه ديگر بوى خوب و بد را نفهمد و اگر بكسى صدمه‌اى بزند كه منى از او خارج نشود. بنابر احتياط واجب بايد ديه كامله بدهد.

مسئله ٢٨١٠- اگر انسان كسيرا عمدا و بناحق بكشد و ولى مقتول عفو كند يا ديه از او بگيرد بايد دو ماه روزه بگيرد و شصت فقير را سير كند و يك بنده آزاد نمايد و اگر او را بكشند احتياط لازم آنست كه كبار از ورثه كفاره را بنحويكه ذكر شد از سهم الارث خود بدهند ولى اگر اشتباها بكشد عاقله يعنى قوم و خويش پدرى قاتل‌