توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٤٨٢ - مسائل متفرقه

مانند پدر و عمو و برادر بلكه پسران و اجداد پدرى قاتل بطوريكه در كتب مفصله بيان شده بايد ديه او را بدهد و خود قاتل يك بنده آزاد كند و اگر نتواند بنده آزاد كند، دو ماه روزه بگيرد و اگر اين را هم نتواند؛ شصت فقير را سير كند.

مسئله ٢٨١١- كسيكه سوار حيوان است، اگر كارى كند كه آن حيوان بكسى آسيب برساند، ضامن است و نيز اگر ديگرى كارى كند كه حيوان بسوار خود يا بكس ديگر صدمه بزند، ضامن ميباشد.

مسئله ٢٨١٢- اگر انسان كارى كند كه زن حامله سقط كند و سقط شده محكوم باسلام و حريت باشد چنانچه چيزى كه سقط شده نطفه باشد، ديه‌اش بيست مثقال شرعى طلاى سكه‌دار است؛ كه هر مثقال آن ١٨ نخود ميباشد. و اگر علقه يعنى خون بسته باشد. چهل مثقال. و اگر مضغه يعنى پاره گوشت باشد، شصت مثقال.

و اگر استخوان شده باشد. هشتاد مثقال. و اگر گوشت آورده ولى هنوز روح در او دميده نشده، صد مثقال و اگر روح در او دميده شده، چنانچه پسر باشد، ديه او هزار مثقال و اگر دختر باشد. ديه او پانصد مثقال شرعى طلا است.

مسئله ٢٨١٣- اگر زن حامله كارى كند كه بچه‌اش سقط شود؛ بايد ديه آن را به تفصيلى كه در مسئله پيش گفته شد. بوارث بچّه بدهد و بخود زن چيزى از آن نميرسد.

مسئله ٢٨١٤- اگر كسى زن حامله را بكشد، بايد ديه زن و بچه را بدهد.

مسئله ٢٨١٥- اگر پوست سر يا صورت مردى را پاره كند، بايد يك شتر باو بدهد و اگر بگوشت برسد و قدرى از آنرا هم ببرد، بايد دو شتر بدهد. و اگر خيلى از گوشت را پاره كند، بايد سه شتر بدهد. و اگر به پرده نازك استخوان برسد، چهار شتر و اگر استخوان نمايان شود؛ پنج شتر و اگر استخوان بشكند، ده شتر و اگر بعضى از ريزه‌هاى استخوان از جاى خود بيرون آيد، پانزده شتر. و اگر به پرده مغز سر برسد، بايد سى و سه شتر بدهد.

مسئله ٢٨١٦- اگر بصورت كسى سيلى يا چيز ديگر بزند بطوريكه صورت او سرخ شود، بايد يك مثقال و نيم شرعى طلاى سكه‌دار كه هر مثقالى ١٨ نخود است‌