توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣٠٨ - ٤ - مال حلال مخلوط بحرام

كند كه قيمت آنها روى هم ١٠٥ مثقال نقره يا ١٥ مثقال طلا باشد بايد خمس آنرا بدهد ولى چنانچه در چند جا گنج پيدا كند، هر كدام آنها كه قيمتش باين مقدار برسد؛ خمس آن واجب است و گنجى كه قيمت آن باين مقدار نرسيده خمس ندارد.

مسئله ١٨٢٠- اگر دو نفر گنجى پيدا كنند كه قيمت آن به ١٠٥ مثقال نقره يا ١٥ مثقال طلا برسد اگر سهم هريك آنان باين مقدار نباشد، بنابر احتياط مستحب خمس آنرا بدهند.

مسئله ١٨٢١- اگر كسى حيوانى را بخرد و در شكم آن مالى پيدا كند چنانچه احتمال دهد كه مال فروشنده است؛ بايد باو خبر دهد. و اگر معلوم شود مال او نيست، بنابر احتياط لازم بايد بترتيب، صاحبان قبلى آن خبر كند و چنانچه معلوم شود كه مال هيچ يك آنان نيست، اگرچه قيمت آن ١٠٥ مثقال نقره يا ١٥ مثقال طلا نباشد، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد.

٤- مال حلال مخلوط بحرام‌

مسئله ١٨٢٢- اگر مال حلال با مال حرام بطورى مخلوط شود كه انسان نتواند آنها را از يكديگر تشخيص دهد و صاحب مال حرام و مقدار آن، هيچ كدام معلوم نباشد؛ بايد خمس تمام مال را بدهد و بعد از دادن خمس، بقيه مال حلال ميشود اگر از جهت ديگر متعلق خمس نشده باشد و الا واجب است خمس ديگرى هم از بقيه مال بدهد و احتياط لازم آنستكه اين خمس را بمصرف ساير خمسها برساند لكن بقصد ما فى الذمه از خمس يا صدقه.

مسئله ١٨٢٣- اگر مال حلال با حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام را بداند ولى صاحب آنرا نشناسد بايد آن مقدار را به نيت صاحبش صدقه بدهد و احتياط واجب آنست كه از حاكم شرع هم اذن بگيرد.

مسئله ١٨٢٤- اگر مال حلال با حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام را نداند ولى صاحبش را بشناسد، بايد يكديگر را راضى نمايند و چنانچه صاحب مال راضى نشود، در صورتيكه انسان بداند چيز معينى مال او است و شك كند كه بيشتر