توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣١٠ - ٥ - جواهرى كه بواسطه غواصى بدست ميآيد

بگيرد، در صورتى بايد خمس آنرا بدهد كه آنچه را بدست آورده به تنهائى يا با منافع ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر شد.

مسئله ١٨٣٠- در ماهى و حيوانات ديگرى كه انسان با فرورفتن و يا بدون فرورفتن در دريا مى‌گيرد اگر بحد نصاب برسد احتياط لازم دادن خمس است بدون كم كردن مخارج سال و اگر بحد نصاب نرسد در صورتى كه صرف در مؤنه سال نشود بنابر احتياط واجب بايد خمس آنرا بدهند.

مسئله ١٨٣١- اگر انسان بدون قصد اينكه چيزى از دريا بيرون آورد در دريا فرورود و اتفاقا جواهرى بدستش آيد و قصد تملك آنرا بنمايد بنابر احتياط واجب اگر بحد نصاب باشد بدون كم كردن مؤنه سال بايد خمس آنرا بدهد.

مسئله ١٨٣٢- اگر انسان در دريا فرو رود و حيوانى را بيرون آورد و در شكم آن، جواهرى پيدا كند كه قيمتش هيجده نخود طلا يا بيشتر باشد، چنانچه آن حيوان مانند صدف باشد كه نوعا در شكمش جواهر هست، بايد خمس آنرا بدهد و اگر اتفاقا جواهر بلعيده باشد، در صورتى خمس آن واجب استكه به تنهائى يا با منافع ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد.

مسئله ١٨٣٣- اگر در رودخانه‌هاى بزرگ مانند دجله و فرات فرورود و جواهرى بيرون آورد، چنانچه در آن رودخانه جواهر عمل مى‌آيد؛ بايد خمس آن را بدهد.

مسئله ١٨٣٤- اگر در آب فرورود و مقدارى عنبر بيرون آورد كه قيمت آن ١٨ نخود طلا يا بيشتر باشد، بايد خمس آنرا بدهد، و چنانچه از روى آب يا از كنار دريا بدست آورد اگر قيمت آن بمقدار ١٨ نخود طلا هم نرسد؛ بنابر احتياط خمس آن واجب است.

مسئله ١٨٣٥- كسيكه كسبش غواصى يا بيرون آوردن معدن است، اگر خمس آنها را بدهد و چيزى از مخارج سالش زياد بيايد، لازم نيست، دوباره خمس آنرا بدهد.

مسئله ١٨٣٦- اگر بچه‌اى معدنى را بيرون آورد، يا مال حلال مخلوط به‌