توبه آغوش رحمت - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٣٥ - خدا

بيشتر مناطق آباد زمين، مدت هر كدام از پانزده ساعت تجاوز نمى‌نمايد. اگر مقدار روز صد ساعت يا دويست ساعت مى‌شد هر آينه جانداران و نباتات از بين مى‌رفتند.

اما جانداران به خاطر اينكه در چنين روز طولانى قرار داشتند به ناچار از كثرت فعاليت هلاك مى‌شدند، اما نباتات بر اثر حرارت خورشيد مى‌خشكيدند!

و نيز اگر شب صد ساعت يا دويست ساعت بود، جانداران در اين مدت از طلب معاش باز مى‌ماندند و از گرسنگى به هلاكت مى‌رسيدند، و حرارت نباتات كم مى‌شد و در نتيجه فاسد مى‌گشتند، چنانكه بعضى از گياهان اگر در جايى برويد كه آفتاب به آن نتابد از ميان مى‌رود.

در زمستان حرارت در باطن درختان و نباتات پنهان مى‌شود تا ماده‌ى ميوه در آنها پديد آيد، و به سبب سرما ابر و باران در هوا به وجود مى‌آيد، و بدن حيوانات محكم مى‌گردد، و در بهار مواد اشجار و نباتات به حركت مى‌آيد و كم كم آشكار مى‌گردد، گلها و شكوفه‌ها مى‌رويند، و حيوانات براى فرزند به هم رساندن به حركت مى‌آيند، و در تابستان به سبب شدت گرما ميوه‌ها پخته مى‌شود، و رطوبت زيادى بدن حيوانات تحليل مى‌رود و رطوبت روى زمين كم مى‌شود تا مردم بتوانند ساختمان و كارهاى ديگر خود را به آسانى انجام دهند، در پاييز هوا صاف مى‌گردد تا بيماريها برطرف و بدنها سالم شود، اگر كسى بخواهد فوايد اين چهار فصل را بيان كند سخن به درازا مى‌كشد!

در كيفيت تابش خورشيد انديشه كن كه خداوند به صورتى قرار داده تا همه جاى زمين از نور آن استفاده كند، اگر طلوع و غروبى براى خورشيد نبود، بسيارى از جهات از نور آن بهره‌مند نمى‌شدند، كوهها و ديوارها و سقفها مانع از تابش آن مى‌گشتند، چون خداوند مى‌خواست همه جاى زمين از نور خورشيد استفاده كند، تابش آن را طورى مرتب نمود كه اگر جايى در اول روز از نور