توبه آغوش رحمت - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٣٧ - خدا

تدبير خداوندى حكيم ممكن است؟ اگر تدبير مدبر حكيمى نبود بايد يا همه ساكن باشند يا همه متحرك، و در صورتى هم كه همه داراى حركت باشند اين نظم و ترتيب صحيح از كجا در آنها پيدا مى‌شد؟

حركت ستارگان آنقدر سريع است كه در فكر نمى‌گنجد، و نور آنها به قدرى شديد است كه هيچ چشمى تاب تحمل آن را ندارد، خداوند فاصله‌ى آنها را از ما به اندازه‌اى زياد قرار داده كه حركتشان را درك نكنيم، و هم نورشان به ديدگان ما آسيب وارد نكند، اگر با سرعتى كه دارند به ما نزديك بودند، بواسطه‌ى شدت نورشان به چشم ما چنان صدمه مى‌زدند كه كور مى‌شد، چنانكه موقعى كه برقها پى در پى مى‌زند، ترس آن است كه چشم آسيب ببيند، و نيز اگر عده‌اى در اطاقى باشند كه چراغهاى زياد در آن روشن كرده باشند، و به سرعت چراغها را دور ايشان بگردانند حيران و از خود بى‌خود مى‌گردند.

اى مفضل! اگر بخواهند با چرخى از چاه آب بكشند و باغى را آبيارى كنند، ساختمان و وضع چاه و وسايل آبكشى آن بايد طورى منظم و از روى قاعده باشد كه بتواند مرتب و به قدر كافى آب به باغ برساند، اگر كسى چنين چرخى را ببيند، آيا ممكن است فكر كند خود به خود به وجود آمده، و كسى آن را نساخته و منظم نكرده است، بديهى است كه عقل سليم از ديدن آن فورى متوجه مى‌شود كه انسان ماهر و باهوشى چرخ را به آن ترتيب صحيح درست كرده است، وقتى از ديدن يك چرخ براى آب كشيدن كه يك امر كوچكى است فوراً انسان متوجه سازنده‌ى آن مى‌شود، چگونه ممكن است از ديدن اين همه ستارگان ثابت و سيار و گردش منظم شب و روز و فصول چهارگانه‌ى سال كه بدون هيچ خلل و اشكالى همواره ادامه پيدا مى‌كند، و كمترين انحراف و درنگى در كار آنها پيدا نمى‌شود، انسان به خالق حكيم و آفريننده‌ى اين همه موجودات بزرگ و عجيب‌