ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٧٧
- كاتب به جدانويسى گرايش دارد، اما اين جدانويسى ضابطهاى ندارد، مثلا: «تسخى ري» (b ٦) به جاى تسخيرى؛ «نه مى» (b ١٢، س ٢٠) به جاى نمى؛ «گروى ده» (a ١٨) به جاى گرويده؛ «دشمن نايگى» (b ١٩)، س ١٩) به جاى دشمنايگى؛ «خويشتن» (b ٢٣، س ١١ و درس ١٤ خويشتن)، «دنيوى» را «دنيهوى» (a ٣٠) كتابت كرده است.
- برخى كلماتى كه با زاء معجمه است، كاتب با ذال معجمه نوشته است، مثل: بذرگان (b ١٨، س ٢)؛ گذاف (a ١٩، س ٢ و ٤ و ٦)؛ كاتب در فاصله يك سطر هم «ذكريا» و هم «زكريا» نوشته است (a ٢٠، س ٢٣، ٢٤).
گمان مىرود كه كاتب طلبهاى بوده است و استادش اين كتاب را بر او خوانده و املاء كرده و او كلمات را به گونه سماعى كتابت كرده است.
نسخه در صحافى، اندكى آشفتگى دارد، چنانكه بعد از برگa ٣٣، برگa ٣٥ صحافى شده، و بعد از آن برگa ٣٤ آمده است.
اختلافات مهمّ نسخههاىT وP ترديدى نيست كه نسّاخان نسخههاىT وP براى رونويسى، دو تحرير جداگانه پيش رو داشتند و هردو تحرير منقول عنه در دو حوزه جداگانه كتابت شده است. اين تفاوتها از تك واژهها گرفته تا در تركيبات، جملات، بافت دستورى عبارات، اسماء رجال و اماكن، كوتاهى و بلندى جملات فصول و پس و پيش بودن فصول مشهود است.
آيا از ارشاد «تحريرهاى» گوناگونى نوشته شده است؟ دكتر مظفر بختيار كه نسخههاى چين را ديدهاند و برخى از آنها را استنساخ كردهاند، در ملاقاتى در خرداد ١٣٨٥ ه. ش اظهار داشتند كه هيچكدام از نسخههاى ارشاد كه ايشان ديدهاند، به تحرير واحد نيست و چون كتاب مجالس و وعظ بوده، هر كاتبى به ذوق خود و به مطابق رواج زبان عصر خود، آن را تحرير مىكرد و ازاينرو كار تشخيص تحرير اصيل مؤلف، بسيار دشوار است.