ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٧٥
مقابله كرده و قلمافتادگىهاى كاتب را و بدلها را همراه با برخى حل لغات در حاشيه نوشته است. هركسى اين اهتمام را كرده، قابل ستايش است. زيرا از حواشى نسخه معلوم مىشود كه كاتب اصلى را چه غصّ بصر و سهو قلمهايى واقع شده است. از- برخى لغات كه مقابلهكننده حلّ كرده است- پيدا است كه در زمان او- كه قطعا قرن ١١ يا ١٢ ه بوده- برخى كلمات اصيل فارسى كتاب ارشاد، در موطن مقابلهكننده جاى خود را به كلمات تازى داده بود و از تداول يا رواج افتاده بود و او براى سهولت خواننده، معادل رايج را در حاشيه نوشته است. چنانكه براى «گرويدن» ميل كردن و براى «شكيبايى» صبر را آورده است. (a ٨)
بر ظهريه برگ اوّل، مهرى چهار گوشهاى به عبارت «محمّد شمس الدين ١١٦٦» دارد. در برگ (b ١) مفتى فضل عظيم يادداشت خريد نسخه را بدين عبارت دارد:
«مالك الحقيقى هو اللّه الواحد الحق تعال جلّ جلاله عمّ نواله و ... المستعاره احقر البريه بل لا شئى فى الحقيقه فقير فضل عظيم مفتى قريشى العثمانى بهروى [بهيروى] خريد به قيمت ...[١] از مفتى محمّد حسن ١٠/ ١/ ١١.» [يعنى ١٠ ژانويه ١٩١١].
در خاتمه نسخه، يادداشتهايى از كتاب تفسير حسينى افزوده شده است.
نسخهP از لحاظ اشتمال مطالب، از نسخهT گستردهتر است. طبق يادداشتى كه در ظهريه نسخه موجود است، نام كتاب ارشاد آمده است و شباهت اين نسخه بيشتر با نسخههاى ارشاد در چين است تا با نسخهT .
خصوصيات املائى- كاتب، زير ياء دو نقطه [ي] مىگذارد، مثلا: «وي چيره آمده باشد تا بسيارى دادن شهوات و معاصى نفس وى چيره گشته باشد.» (a ١٥، سطر ٧)؛ «از بىخردان جدا نشدندي و پيدا نيامدندي.» (a ٣٢)، سطر ١٤.
- قلم افتادگيهاى نسخه در حاشيه تكميل شده است. برخى تكميلها به خط كاتب نسخه
______________________________
(١).
رقم به سياق نوشته شده، شايد برابر با ٢ يا ٢٠ روپيه بوده است.
[١]. رقم به سياق نوشته شده، شايد برابر با ٢ يا ٢٠ روپيه بوده است.