ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٢٣
مسجده قبالة الخانقاه في نهر القصّارين فى سنة أربع و خمسين و أربعمائة.»[١]
سنكباث از روستاهاى اربنجن در نواحى سغد سمرقند است.[٢]
اگر «قلاسى» و «قلانسى» را يكى بدانيم، با توجّه به نوشتههاى مذكور، نام كامل پدر مؤلف «ابو بكر محمّد قلانسى» بود. او در ٤١٨ ه متولّد شد و در ٤٨٥ ه در گذشت. علوم فقهى را نزد ابو القاسم على بن احمد بن يوسف سنكباثى سمرقندى (م: ٤٥٤ ه) فراگرفته بود.
به جز اسم پدر، مؤلف هيچگونه شرح حالى از او در كتاب خود نياورده است. بر اساس روايتهايى كه مؤلف از پدرش نقل كرده است، مىتوان تصويرى مبهم از علائق او را ترسيم كرد.
خواجه ابو بكر محمّد قلانسى شخصى فاضل و آگاه از اخبار و احاديث بود؛ بر مذهب اهل سنّت و جماعت و مسلك امام ابو حنيفه بود؛ ذوق ادبيات فارسى و تازى را داشت؛ واقعات و حكايات بزرگان را به ياد داشت؛ پدرى دلسوز بود و به تربيت فرزند خود همّتى گماشته بود؛ فرزندش را علاوه بر ابيات آفريننامه ابو شكور بلخى، ابياتى از ديگر شاعران ماوراء النّهر و عرب نيز ياد داده بود. به همين دليل مؤلف از او همواره به نيكى ياد مىكند، چنانكه مريدى صادق به ياد مرادش مىافتد.
آنچه مؤلف از پدرش آموخته بود، به كرّات در كتاب بازگو شده است، ما به چند نمونه اكتفا مىكنيم:
- «از پدر خويش به املاء نوشتهام.» (b ٢٣/T )
- «پدرم- رحمة اللّه عليه- چنين گفتى.» (a ٢٥/T )
- «پدرم- رحمة اللّه عليه- چنين گفته.» (b ٢٥/T )
- «پدرم- رحمة اللّه عليه- مرا به كودكى اين بيت آموخته است.»a ٢٦/T )
- «پدر من مرا به كودكى اين سه بيت بياموخت.» (b ٢٦/T )
- «پدر من- رحمة اللّه عليه- مرا بسيار گفتى اين بيتهاى آفريننامه را يادگير.» (b ٢٦/T )
______________________________
(١).
القند فى ذكر علماء سمرقند، ٥٦٠.
(٢). الانساب، ج ٣، ص ٣٢٢.
[١]. القند فى ذكر علماء سمرقند، ٥٦٠.
[٢]. الانساب، ج ٣، ص ٣٢٢.