ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٣٤

II.

درباره كتاب‌

نام كتاب‌

خود مؤلّف هيچ نامى براى كتاب خود ذكر نكرده است. در يادداشت‌هايى كه متأخرين بر ظهربرگ اوّل يا عطف نسخه‌هاى كتاب دارند و يا در منابع كتاب‌شناختى ضبط شده است، نام آن به چندگونه آمده است:

- از منابع قديم‌تر كه كتاب قلانسى را مى‌شناساند، كشف الظنون است. حاجى خليفه (١٠١٧- ١٠٦٧ ه) در جايى نام كتاب را «الارشاد فى المواعظ و الحكم بالفارسيه»[١] و در جايى از همين مؤلف «المرشد فى المواعظ و الحكم باللغة الفارسيه»[٢] را آورده است. كه معلوم نيست اين دوگانگى در نام كتابى در يك موضوع، از يك مؤلف، نوعى ترديد حاجى خليفه است يا او واقعا دو كتاب را با دو اسم ديده بود؟ با توجه به ضبط نام «ارشاد» در عطف و ظهريه‌هاى نسخه‌هاى پاكستان و چين (- دنباله مقدمه)، معلوم مى‌دارد كه اين نام رايج بوده است. و تصريحى كه خود مؤلف درباره موضوع در ديباچه كتاب كرده است، نام كتاب را در اين تصحّيح «ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق» ترجيح داده‌ايم.

- اسماعيل پاشا (م: ١٣٣٩ ه) نيز در هدية العارفين به تقليد از حاجى خليفه، الارشاد و المرشد ضبط كرده است.[٣]

______________________________
(١). كشف الظنون، ج ١، ص ٧٠.

(٢). همانجا، ج ٢، ص ١٦٥٤.

(٣). هدية العارفين، ج ١، ص ٤٥٣؛ ج ٢، ص ٩٢.

[١]. كشف الظنون، ج ١، ص ٧٠.

[٢]. همانجا، ج ٢، ص ١٦٥٤.

[٣]. هدية العارفين، ج ١، ص ٤٥٣؛ ج ٢، ص ٩٢.