ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٦٧

٣- فروق‌

شايد كتاب الفروق و معنى الترادف تأليف ابو عبد اللّه محمّد بن على الحكيم الترمذى بوده است. اين كتاب در ذكر افعال و اخلاق فاضله و ضدّهاى آن و بيان فرق بين آنهاست، مثل: مدارت و مداهنت، محاجت و مجادلت، مناظره و مغالبه، انتصار و انتقام و غيره است. حكيم ترمذى در فروق كوشيده است اثبات كند كه كلمات مترادف به معنى واقعى آن وجود ندارد. چون رؤس مطالب/ سرفصل‌هاى ارشاد نيز به روش تضاد و ترادف برگزيده شده است، تأثيرپذيرى مؤلف از استاد معنوى خود حكيم ترمذى طبيعى به نظر مى‌آيد.

ابو الفضل محمّد بن صالح بن محمّد بن هيثم كرابيسى سمرقندى (م: ٣٢٢ ه) نيز كتابى به نام الفروق در عقايد دارد.[١]

٤- فقه الاكبر

كتابى است معروف در كلام و اصول عقايد، تأليف امام اعظم ابو حنيفه نعمان بن ثابت (ح ٨٠- ١٥٠ ه). برخى مى‌گويند كه حماد بن ابو حنيفه آن را از امام ابو حنيفه روايت كرده است.[٢]

٥- فوايد

جز آنچه قلانسى گفته كه فوايد تأليف خواجه امام ابو اسحاق بشاغرى است (b ٩٠/T )، درباره اين كتاب دانسته نيست. مؤلف در مواردى كه از خواجه امام بشاغرى نقل قول كرده است- خواه با ذكر فوايد، خواه بدون نام- احتمال دارد كه اقتباسى از فوايد او باشد.

٦- لؤلئيّات‌

تأليف ابى المعين/ ابو مطيع محمّد بن مكحول بن الفضل النسفى (م: ٣١٨ ه) است.

______________________________
(١). ر. ك: تاريخ التراث العربى، جلد ١، بخش ٤، ص ١٤٦؛ تاريخ نگارش‌هاى عربى، ج ١، ص ٦٢١، ٩٥٥.

(٢). براى شرح حال مؤلف و گزارش كتاب ر. ك: الجواهر قرشى، ج ٢، ص ٢٦٥؛ تاريخ نگارش‌هاى عربى، ج ١، ص ٥٧٣.

[١]. ر. ك: تاريخ التراث العربى، جلد ١، بخش ٤، ص ١٤٦؛ تاريخ نگارش‌هاى عربى، ج ١، ص ٦٢١، ٩٥٥.

[٢]. براى شرح حال مؤلف و گزارش كتاب ر. ك: الجواهر قرشى، ج ٢، ص ٢٦٥؛ تاريخ نگارش‌هاى عربى، ج ١، ص ٥٧٣.