ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق

ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٤١

- «خواجه امام ابو القاسم كرابيسى ... روايت كردى از خواجه ابو بكر ورّاق ترمذى.» (b ٣/T )

- «خواجه امام ابو القاسم كرابيسى ... روايت كردى از خواجه ابو بكر واسطى.» (b ٣/T )

استفاده از مثال‌ها

مؤلف براى توضيح مطالب از تمثيل‌ها نيز استفاده كرده است. (ر. ك: فهرست تمثيلات در خاتمه كتاب).

استعمال «و اللّه اعلم»

مؤلف در موارد متعدد به ويژه در مواردى كه اخبار و اقوال و احاديث را معنى و تفسير مى‌كند، جمله معترضه «و اللّه اعلم» بسيار مى‌آورد:

- «اصل عقل- و اللّه اعلم- روح است.» (a ٤/T )

- «معنى آن بود- و اللّه اعلم- كه ....» (b،a ١١/T )

پارسى‌گرايى مؤلف‌

عادت مؤلف بر اين است كه هرجا در كتاب آيات، احاديث، اخبار، اشعار و اصطلاحات عرفانى و فقهى را به تازى مى‌آورد، بى‌درنگ آنها را به فارسى ترجمه مى‌كند. مؤلف معمولا عبارات تازى را لفظ به لفظ ترجمه كرده كه اغلب خوشايند است.

پارسى‌گرايى مؤلف از سطر سطر كتاب پيدا است. گويا او در ذهن خود يقين داشته كه مخاطبان بى‌واسطه او، مردم فارسى زبان سمرقند يا ماوراء النّهراند، لذا مفاهيمى كه به زبان تازى به ميان مى‌آيد، حتما بايد به زبان مادرى مخاطبان برگردانده شود. هانرى دو فوشه‌كور عقيده دارد كه با تأليف اندرزنامه‌هايى در قرن ٥- ٦ ه يك نوع ادبياتى در زمينه دينى شكل‌گرفته بود كه مجموعه‌هاى احاديث به تعداد محدود از عربى به فارسى برگردانده شود با شرح فارسى.[١] ارشاد را نيز بايد از اين‌گونه اندرزنامه‌ها به شمار آورد.

______________________________
(١). اخلاقيات، ١٣٨؛etnarauQ ،sel rus lareneg ucrepA »،naharaK .A . ٥٥- ٣٩.pp ، (١٩٥٥) ٤،acimalsl .aidutS ، «euqimalsi erutarettil alsnad،shtidah در اين مقاله توجّه به مجموعه‌هاى چهل حديث شده است.


[١]. اخلاقيات، ١٣٨؛etnarauQ ،sel rus lareneg ucrepA »،naharaK .A . ٥٥- ٣٩.pp ،( ١٩٥٥) ٤،acimalsl .aidutS ،«euqimalsi erutarettil alsnad ،shtidah در اين مقاله توجّه به مجموعه‌هاى چهل حديث شده است.