در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٤٦ - مرحله نخست

حال به گونه‌اى تبيين شده كه با جسميّت و در مقابل شى‌ء مرئى قرار داشتن، ملازم باشد.

درگذشته مى‌گفتند: عمل ديدن در اثر شعاعى كه ازچشم ساطع مى‌شود و به شى‌ء مرئى برخورد مى‌كند، انجام مى‌گيرد. علم جديد اين نظريّه را باطل دانسته و نظريّه ديگرى ارائه كرده است: ديدن عبارت است از شعاعى كه از اشياء وارد چشم مى‌شود و به پرده شبكيّه برخورد مى‌كند و باعث ديدن مى‌شود. لازمه هر دو نظريّه اين است كه شى‌ء مرئى، جسم و رو به روى چشم قرار داشته باشد.

تا اين جاى بحث اختلافى وجود ندارد، امّا هنگامى كه به حقيقت تلازم بين ديده شدن و جسميّت مى‌پردازيم، اختلاف بين دو طرف آشكار مى‌شود كه آيا يك تلازم عرضى است مانند تلازم بين ضحك (خنده) و انسان، يا يك تلازم ذاتى است كه با ماهيّت ديدن و جسميّت ارتباط دارد، به طورى كه نمى‌توان بين آنها جدايى انداخت مانند محال بودن جدايى معلول از علّت؟

اشاعره معتقدند تلازم بين ديده شدن و جسم بودن، از نوع اوّل است و تفكيك ديدن از جسميّت و همچنين ديدن موجودات غير جسمى، امرى امكان پذير است، همان گونه كه گرفتن و سلب كردن ضحك از انسان، امرى ممكن است و هيچ امر محالى را در پى ندارد، هر چند در دنيايى كه ما به سر مى بريم، معمولًا بين اين دو، تلازم برقرار است.