«اوست كه اين كتاب (قرآن) را بر تو فرستاد. پاره‌اى از آن آيات محكم (صريح و روشن) است. آنها اساس كتابند و (پاره‌اى) ديگر متشابه اند (كه تأويل پذيرند)، امّا كسانى كه در دلهايشان انحراف است، براى فتنه جويى و طلب تأويل (به دلخواه خود) از متشابه آن پيروى مى‌كنند، با آن كه تأويلش را جز خدا و ريشه داران در دانش، كسى نمى‌داند (آنان كه) مى‌گويند: ما بدان ايمان آورديم، همه (چه محكم و چه متشابه) از جانب پرودگار ماست و جز خردمندان، كسى متذكّر نمى‌شود».

بنابراين، اگر تأويل كيفى باشد، مردود و باطل است، امّا تأويل روشمندى كه بر طبق ضوابط معيّن انجام گيرد و هدف آن جلوگيرى از تصرّف كيفى در ظاهر قرآن و نيز تبعيّت از شيوه قرآنى براى رسيدن به معناى مورد نظر آن باشد، صحيح است.

با توجّه به اين نكته مى‌توان اين سخن قاضى عبدالجبّار را مورد مناقشه قرار داد كه گفته است: «مى‌توان براى اين مسأله با عقل و نقل هر دو استدلال آورد؛ زيرا درستى مطالب نقلى، متوقّف بر اين مسأله نيست و هر مسأله‌اى كه درستى مطالب نقلى متوقّف بر آن‌

[١] - آل عمران: ٧.