در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٠٥ - اقدامات معارضان على(ع)

هر كسى آن را ضايع كند، در واقع حقّ نفس خودش را ضايع كرده است ...».[١]

علاوه بر حسادت، به خاطر جمع‌شدن خلافت و نبوّت در بنى هاشم، دليل ديگرى كه براى كنار گذاشتن على (ع) از خلافت بدان تمسّك مى‌جستند، «به هلاكت رساندن رؤساى مشركان به وسيله آن حضرت در جنگهاى بزرگ اسلام بوده است». اين نشان مى‌دهد كه قلبهاى ايشان، با وجودى كه اسلام را پذيرفته بودند، پر از عقده و كينه‌هاى عصر جاهليّت بود.

عثمان بن عفّان؛ چنان كه ابن عبّاس روايت كرده است، به اين عقده و كينه‌ها تصريح مى‌كرد.

ابن عباس مى‌گويد:

«بين عثمان و على (ع) نزاع لفظى به وجود آمد. عثمان گفت: من چه كنم كه قريش شما رادوست ندارند؛ زيرا در جنگ بدر، هفتاد نفر از ايشان را كشتيد كه گويى صورتهايشان مثل قطعه‌هاى طلا بود و بينى‌شان را قبل از لبهايشان به خاك ماليديد».[٢]

اقدامات معارضان على (ع)

اقدامات «قايلان به اجتهاد» كه در مقابل «قايلان به نص» قرار داشتند، بسيار قوى و كارساز بود. آنان بسيار تلاش كردند تا اهل‌

[١] - شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد: ١٢/ ٥٢.

[٢] -- شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد: ٩/ ٢٢.