زيارت عاشورا فراتر از شبهه - تبريزي، ميرزا جواد - الصفحة ٢٧٦ - انى اكره لكم ان تكونوا سبّابين
پاسخ اين كلام:
١- واژه «
أكره
» جز با قرينه بر حرمت اصطلاحى دلالت نمىكند و در اينجا قرينهاى وجود ندارد؛
٢- حكم متوجه مخاطبينى است كه به ايشان فرموده: «
لَكُمْ
» و اينكه فراگير به همه مسلمانان باشد، احراز نمىشود؛ چون احتمال دارد ويژه جنگجويانى باشد كه همراه آن حضرت بودهاند، به لحاظ اينكه اقتضاى مقام نبرد و تاخت و تاز بر دشمن اين است كه از درگيرى لفظى اجتناب شود و تمام توجه به چيزى باشد كه در آن حال مهمتر و سودمندتر است؛
٣- محلى كه كراهت در آن قرار مىگيرد، «سَبّاب» يعنى بسيار دشنامگوى بد دهان مىباشد و تفاوت است ميان كسى كه بسيار دشنامگوى و ناسزا مىگويد با كسى كه يك بار دشنام مىدهد، به لحاظ اينكه سبّاب صيغه مبالغه است و مفهومش دشنام گويى زياد و بد دهانى است و روشن است كه كراهت سبّ زياد، مستلزم آن نيست كه «سَبّ» به خودى خود كراهت داشته باشد؛
٤- نهى در اين روايت نهى ارشادى است، نه نهى مولوى (به قرينه جملاتى كه در بعد از آن آمده است): «
وَلكنَّكُمْ لَوْ وَصَفْتُم أَعْمالَهمْ وَذَكَرْتُمْ حالَهُمْ كانَ ذلِكَ أَصْوَبَ فِي القَولِ وَابْلَغْ فِي العُذْرِ؛[١]
وليكن شما اگر رفتار آنها را توصيف كنيد و حالات ناروايشان را بگوئيد، در گفتار شايستهتر مىباشد و براى اتمام حجت، رساتر است». به اين معنى كه
[١]- نهج البلاغه، خطبه ٢٠٦.