انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٤٧ - عظمت جهادگران

ديگر مى‌فرمايد: «لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»[١] هدف از ارسال رُسُل و انزال كُتب، قيام مردم به عدالت است.

در اين آيه مباركه مراد از عدالت، همان عدالت اجتماعى است؛ زيرا عدالت اجتماعى از مهم‌ترين اهداف قرآن است. كلماتى كه در آيات قرآن به‌كار رفته است، از شاه‌كارى‌هاى قرآن محسوب مى‌شود و اوج فصاحت و بلاغت اين كتاب آسمانى را نشان مى‌دهد. كسانى‌كه عربى را مى‌دانند همه به اين نتيجه رسيده‌اند كه هيچ كلامى به اندازه آيات قرآن از فصاحت و بلاغت كامل بر خوردار نيست و من خود نيز در طول عمرم چند هزار كتاب را مطالعه نموده‌ام و اين موضوع را به‌خوبى تجربه كرده‌ام كه كلام قرآن به حدى زنده و پر معنى در قالب الفاظ بسيار فصيح و بليغ بيان شده است كه هيچ كتابى به آن نمى‌رسد و همين موضوع به تنهايى معجزات بزرگ قرآن مجيد را ثابت مى‌كند.

عرض كردم كه آيات قرآن را نمى‌توانيم به يك معنى خاص خلاصه كنيم؛ بلكه معانى متعدّد را از آيات مى‌شود استخراج نمود. بعضى اوقات انسان فكر مى‌كند كه كلمات قرآن حركت دارد، مثل ماهى زنده، حركات سريع و قابل توجه دارد. البته منظورم كلمات است نه آيات، زيرا يك آيه بعضى اوقات مشتمل بر چند كلمه است. كلمات قرآن قضاياى روز را بيان مى‌كند و به طبيعت انسان سروكار دارد. راه‌هاى خوش‌بختى و بدبختى را براى انسان نشان مى‌دهد. هواهاى نفسانى و تمايلات حيوانى انسان را كنترل مى‌نمايد. اشتباه نشود، قرآن با هواهاى نفسانى مخالفت نمى‌كند؛ بلكه آن‌ها را تعديل مى‌كند.

[١] - حديد/ آيه ٢٥