انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٧ - مراحل يقين

عده‌اى از مفسرين يقين را بر سه قسمت تقسيم كرده‌اند:

١- علم اليقين: چيزى را كه انسان از دور مى‌بيند، مثلًا انسان از فاصله دور دودى را مشاهده مى‌كند و از مشاهده آن دود، مى‌فهمد كه در آن‌جا آتش وجود دارد و دود مربوط به همان آتش است؛ زيرا از غير آتش دود به وجود نمى‌آيد. علم اليقين يعنى چيزى را كه انسان به چشم خود نمى‌بيند؛ ولى از علائم و نشانه‌هاى آن، به وجود آن شئ علم پيدا مى‌كند.

٢- عين اليقين: چيزى را كه انسان به چشم خود مى‌بيند، مثلًا مى‌بيند كه آتش روشن است و شعله‌هاى آن به‌سوى هوا در حركت است. عين اليقين، يعنى چيزى را كه انسان به چشم خود از نزديك مشاهده مى‌كند؛ ولى با دست و يا ساير اعضاى بدن خود آن را لمس نمى‌كند، به‌واسطه‌ى چشم به وجود آن چيز يقين حاصل مى‌كند.

٣- حق اليقين: حق اليقين، يعنى چيزى را كه انسان از نزديك لمس مى‌كند. مثلًا، شخصى در نزديكى آتش قرار دارد و حرارت آن به سر و صورت او مى‌رسد، صورت و يا دست او توسط حرارت آتش مى‌سوزد، گرمى و حرارت آتش را حس مى‌كند. حق اليقين، يعنى مشاهده‌ى چيزى را از نزديك كه ١٠٠% به وجود آن شئ يقين پيدا كند.

حق اليقين، بالاترين مراحل يقين است كه قرآن مجيد مى‌فرمايد:

«وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ»

يعنى اگر شما به قرآن عمل كنيد، يقيناً شما را به حقيقت مى‌رساند. همان‌گونه كه انسان حقيقت آتش را از نزديك درك مى‌كند، شما نيز اگر به قرآن عمل نماييد حقيقت آن را با وجود خود لمس مى‌كنيد. امروز اين مطلب‌