انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٩ - جهنمى ها

را بداند؛ ولى تفصيل آن را نمى‌داند و يا اين‌كه نمى‌خواهد نامه عمل خود را بداند. لذا مى‌گويد: نمى‌دانم حساب دقيق من چيست و عذاب من چگونه است.

«يا لَيْتَها كانَتِ الْقاضِيَةَ»

اى‌كاش مرگ مرا نابود مى‌كرد.

در دنيا كفّار و فسّاق مى‌خواهند بيشتر زندگانى كنند و نمى‌خواهند بميرند؛ زيرا به آخرت ايمان ندارند و مرگ را پايان عيش و نوش خود مى‌دانند. به همين دليل هر كارى را كه مى‌خواهند انجام مى‌دهند. وقتى آن‌ها مردند مى‌بينند كه قيامت وجود دارد، زندگانى بعداز مرگ وجود دارد، بهشت و جهنم، ثواب و عقاب وجود دارد. آن‌وقت مى‌گويند اى‌كاش! مرگ مى‌آمد و مرا كاملًا نابود مى‌كرد و يا در همان مرگ اوّلى كه مرده بودم ديگر زنده نمى‌شدم. همه‌ى مجرمين پشيمان هستند؛ ولى اين پشيمانى براى آن‌ها فايده ندارد. زندگانى آخرت نتيجه زندگانى دنيا است و بايد انسان كيفر اعمال خود را در آخرت ببيند. در آيه ديگر مى‌فرمايد: «وَ يَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً»[١] در روز قيامت كفار مى‌گويند: اى كاش! ما خاك مى‌بوديم. وقتى كفار عذاب را مشاهده مى‌كنند مى‌گويند: كاش ما به‌جاى اين‌كه انسان بوديم خاك مى‌بوديم. حسرت مى‌خورند. يكى از نام‌هاى روز قيامت يوم‌الحسرت است. در اين‌روز، كفار حسرت مى‌خورند؛ ولى حسرت آن‌ها بى‌فايده است.

«يا لَيْتَها كانَتِ الْقاضِيَةَ»

عرض كردم كه در نزديكى قيامت دو نفخ دميده مى‌شود؛ در نفخ اول تمام زنده جان‌ها مى‌ميرند؛ مگر كسانى را كه خدا بخواهد. در نفخ دوم همه‌ى آن‌ها

[١] - نبأ/ ايه ٤٠