انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٩٤ - افزون طلبى و تفاخر
شد، خدا نيز او را به حال خود وا مىگذارد؛ كسى را كه خدا از هدايت خود محروم كند، معلوم است كه به خرافات گرفتار مىشود. كمال انسان در تقوى و تهذيب نفس و ارتباط باخداوند جل جلاله است و بايد انسان ارتباط خود را با خدا محكم نموده و براى بندگى و اطاعت از او فكركند. انسان وظيفه دارد كه براى خدمات اجتماعى، انجام واجبات، ترك محرمات و مسائل روز قيامت درست فكر كند. تفكر نمودن براى تكامل روحى انسان مفيد است و نبايد مباهات بيهوده و جاهلانه افكار انسان را به خود مشغول نمايد.
در معنى آيه مباركه دو احتمال وجود دارد؛ احتمال اول: يكى همين موضوع بود كه براى شما عرض كردم، مىفرمايد: شما تا آنجا به قوم و قبيله خود فخر و مباهات كرديد كه از زندهها كسى باقى نماندند و در قبرستانها به سراغ مردهها رفتيد و قبور آنها را نيز حساب نموديد. احتمال دوم: مىفرمايد: عمر شما به همين شمردن شمردن بهطورى بيهوده صرف شد.
در هردو صورت آيه مباركه، مشغوليت انسان را به كارهاى بيهوده بيان مىكند؛ زيرا فخر و مباهات بىفايده انسان را از اهداف اصلى باز مىدارد و منزلت انسان را پايين مىآورد. خيلى انسانهاى با استعداد وجود دارند كه مىتوانند براى اجتماع خود مصدر خدمت واقع شوند؛ هم براى دين مردم كار كنند و هم براى دنياى آنها؛ اما متأسفانه فكرشان به موضوعات انحرافى مشغول گرديده و نمىتوانند به اهداف اصلى و انسانى دست يابند. لذا عمرخود را به بيهوده گى صرف مىكنند.
انسان بايد براى نجات از گمراهى و غذاب آخرت خالصانه كار و تلاش كند تا به مقصد نهايى خود برسد. نبايد كسى فكر خود را به خرافات مشغول نمايد. دنيا دار امتياز نيست؛ بلكه دار عمل است و انسان بايد براى رسيدن به مقام والاى انسانى