انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٥ - امانت دارى و حفظ پيمان

مى‌بيند كه به دين خيانت مى‌كند، به كشور خيانت مى‌كند، به بيت المال ضرر مى‌رساند؛ در آن‌صورت افشا كردن آن اشكال ندارد؛ ولى در قضايايى خصوصى مردم، بايد انسان امانت‌دارى را درست رعايت كند. يك حديث صحيح السند نيز در اين مورد وجود دارد كه مى‌فرمايد: «الْمَجَالِسُ بِالأَمَانَةِ»[١] آن چه از اين حديث استفاده مى‌شود اين است كه لازم نيست كسى به انسان بگويد كه صحبت‌هاى او را در بيرون افشا نكند؛ بلكه به محض اين‌كه انسان با كسى در يك مجلس خصوصى نشست و حرف‌هاى به هم‌ديگر گفتند، جايز نيست آن را در جاى ديگر و يا با شخص ديگر صحبت كند ولو به انسان سفارش نشده باشد واجب است كه آن را به‌عنوان امانت حفظ نمايد.

گاهى وقت دفترچه‌ى خاطرات شخصى يك فرد را انسان مى‌خواند، جايز نيست كه خصوصيات زندگانى او را با ديگران صحبت نمايد. گاهى ممكن است نامه‌ى از راه دور به دست انسان مى‌رسد و چيزهاى در مورد يك شخص نوشته است؛ گرچند در نامه ذكر نشده كه موضوع آن را به كسى نگوييد؛ اما انسان مى‌داند كه صاحب نامه با افشاى آن راضى نيست؛ نبايد آن را افشا كند.

گاهى امانت مالكى نزد انسان نيست و كسى او را أمين مال خود قرار نداده است؛ ولى براى اين‌كه خدا انسان را أمين قرارداده است، حفظ امانت بر انسان واجب مى‌شود؛ مثلًا انسان از كسى پول قرض مى‌گيرد، يا قرض خود را از كسى اخذ مى‌كند، يا اين‌كه با شريك خود حساب دارد و از او پول مى‌گيرد، ياجنسى را از

[١] - محسنى، محمد آصف،( معجم الاحاديث المعتبره) چاپ اول، ج ٣/ باب ٢٨، حديث ١، ص ٢٣٣- قوانين زندگانى در قرآن/ قانون ٤٨ ص ١٧١، حديث ١. الكافى/ جلد ٢/ كِتَابُ الْعِشْرَة/ بَابُ الْمَجَالِسُ.