انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥٥ - طبيعت و تربيت

مى‌دانند كه در گذشته مردم نمى‌دانستند. بشر امروز با آگاهى كامل، خود را فريب مى‌دهند و به همين علت ضررشان نيز نسبت به گذشته‌ها بيشتر است.

اكنون بايد بايد اعتراف نمود كه فتنه و آشوب در جهان امروزى، از هر زمان ديگر بيشتر است؛ منتهى فراگير نيست، امروز در يك كشور است و فردا در كشور ديگر. به نظرمن روزى خواهد رسيد كه اين فتنه تمام جهان را در بر بگيرد و حتّى صاحبان فتنه را نيز آرام نگذارد و خود فتنه انگيزان نيز در آتشى كه خود افروخته‌اند خواهند سوخت. با توجه به اين خطر بزرگ، بايد اين فتنه هرچه زودتر مهار شود و راه مهار نمودن آن فقط با تعديل غرايز و پيروى از قانون آسمانى قرآن امكان پذير است و بس.

غريزه انسان در واقع مانند آتش است، آتش اگر كنترل شود فقط چوب خود را مى‌سوزاند و از سوخت آن نيز استفاده مى‌شود؛ اگر كنترل نشود، آهسته آهسته به تمام خانه‌مى‌رسد، فرش و ظرف منزل را همه مى‌سوزاند و حتى خود انسان را نيز مى‌سوزاند؛ زيرا طبيعت آتش، سوزانيدن است، مگر اين‌كه كنترل شود. انسان وقتى آتش روشن مى‌كند، نه تنها آن را به حال خودش وا نگذارد؛ بلكه بايد از حرارت آن به نفع خود استفاده كند. به تعبير ديگر؛ غرايز انسان مانند آب است، اگر شير آب را در ميان منزل باز بگذارد، در ظرف چند ساعت خانه پر از آب مى‌شود و ممكن است ديوار خانه فرو رفته و سقف آن پايين بيايد و خسارت زيادى را به انسان وارد كند؛ ولى اگر از آب استفاده درست صورت گيرد، آب مايه حيات انسان است و زندگانى بدون آب ناممكن است. اگر يك سدّى پر آب را كنترل كند استفاده‌هاى زيادى از آن مى‌شود؛ زراعت به وجود مى‌آيد، درخت‌هاى ميوه به وجود مى‌آيد، صدها مورد استفاده مناسب از آن صورت مى‌گيرد؛ چنان‌چه آن سد كنترل نشود يك وقتى آب‌