انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٤٠ - طبيعت خام انسان

وسوسه‌هاى شيطانى سرگردانند. آيات فوق مربوط به مؤمنين نمى‌شود و حالات مؤمنين قطعاً به‌گونه ديگراست. مؤمنين صبر دارند، حوصله دارند، حريص نيستند، مومنين عزيز هستند و به خدا ى يگانه و روز قيامت ايمان دارند و همه چيز را از او مى‌دانند؛ اگر بر آن‌ها مصيبت وارد شود، صبر مى‌كنند. در فقر و تنگ‌دستى بى‌تابى نمى‌كنند، مال مردم را بدون اجازه صاحبش نمى‌خورند و خود را حقير نمى‌شمارند. مؤمن اگر به قدرت برسد، برمردم ظلم نمى‌كند؛ نه تنها ظلم نمى‌كند كه براى مردم خدمت مى‌كند. مؤمن اگر مال زياد پيدا كرد، براى نيازمندان نيز مى‌دهد، به خاطر مال و ثروت براى ديگران ايجاد زحمت نمى‌كند؛ نه تنها زحمت ايجاد نمى‌كند؛ بلكه سبب آسايش را براى آن‌ها فراهم مى‌كند. شخص مؤمن با خويشاوندان خود رابطه‌ى نيك و حسنه دارد، صله رحم انجام مى‌دهد و چيزى از مال خود را براى آن‌ها كمك مى‌كند.

به هر صورت، عزّت مؤمنين در صبر و قناعت و تواضع آن‌هاست؛ زيرا مؤمنين تربيت دارند و كسى‌كه تربيت شود صبر ومقاومت را از لازمه زندگانى خود مى‌داند و هم‌چنين سختى و مشكلات را جزء لاينفك زندگانى خود بشمار مى‌آورد؛ اما آن‌هايى‌كه تربيت ندارند و نفس شان خام‌اند، در واقع كسانى هستند كه منكر خدا و منكر روز قيامت‌اند. قرآن مجيد حالات كسانى را بيان مى‌كند كه خود را تربيت نكرده‌اند، در حقيقت با ياد آورى اين مطالب، پند و عبرت براى مؤمنين مى‌آموزد و در آيه بعد اين موضوع به‌خوبى دانسته مى‌شود كه مومنين از اين حالت استثناء هستند.