انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٢ - پيشگفتار

٢- فعاليت‌هاى سياسى- نظامى و فرهنگى‌

معظم‌له، بعداز تجاوز شوروى در افغانستان، نيز با سرعت وارد معركه گرديدند و علاوه بر تاسيس يك حزب قدرتمند سياسى به‌نام (حركت اسلامى افغانستان) كه در اكثر ولايات كشور، به‌طور مستقيم با نيروهاى كمونيستى مشغول جهاد و مبارزه بودند؛ از فعاليت‌هاى فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى نيز باز نماندند. ايشان علاوه بر فعاليت‌هاى سياسى و رسيدگى به امورات جهاد، كتاب‌هاى متعددى را در ابعاد محتلف تأليف نموده و تقديم جامعه كردند كه بدون شك مطالعه‌ى آن‌ها تحوّل بزرگى را در زندگانى انسان‌هاى طالب معرفت، ايجاد مى‌نمايند.[١] البته بعضى از اين كتاب‌ها در زمان جهاد چاپ گرديد و بعضى ديگر آن‌ها پس از پيروزى مجاهدين به چاپ رسيدند. اكنون اكثر آن كتاب‌ها به فضل و كرم خداوند جل جلاله مورد استفاده مردم مسلمان و مجاهد كشور قرار گرفته‌اند.

٣- تعديل ماده سوم قانون اساسى‌

اين شخصيت بزرگ دينى و سياسى، بعداز پيروزى مجاهدين و سقوط حكومت ملحد كمونيستى نيز بركات و فيوضات زيادى را به همراه داشتند. ايشان در سال (١٣٨١ ه. ش) هنگام تدوين قانون اساسى افغانستان توسط كميسيون مربوطه، نقش مؤثرى را ايفا نمودند كه از جمله ماده سوم قانون اساسى را كه در واقع شاهرگ قانون اساسى افغانستان است مى‌توان نام برد. در تدوين ماده مذكور به‌

[١] - كتاب( تصويرى از حكومت اسلامى در افغانستان) از جمله كتاب‌هاى است كه در دوران جهاد چاپ گرديد. ايشان در اين كتاب، تمام ساختارهاى يك نظام اسلامى را براى كشور ما بر جسته نموده و نحوه‌ى عملى آن را به تصوير كشانيده‌اند. كتاب( دفاع و حركت) و( توضيح المسائل جنگى) از جمله كتاب‌هاى‌اند كه در دوران جهاد توسط معظم‌له نوشته گرديده و به‌چاپ رسيدند.