علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٦

نتيجه‌گيري

از مطالب پيش‌گفته مي‌توان چنين نتيجه گرفت:

١. پيرامون روايات الکافي در موضوع تحريف قرآن چند نظر مطرح شده است. برخي اين دسته روايات را تحريف‌نما دانسته و معتقدند هيچ‌کدام از اين احاديث بر تحريف دلالت ندارد. برخي نيز که بيشتر از اخباريان شيعه و سلفي‌ها هستند، اين روايات را نشان از تحريف قرآن دانسته‌اند. محققاني هم درباره سند اين احاديث را بررسي کرده و اسناد آن‌ها را مخدوش دانسته؛ لذا، از دلالت آن‌ها بحث نکرده‌اند.

٢. صحيحه هشام بن سالم نيز يکي از روايات پر گفت‌وگو در اين موضوع است که به‌آساني نمي‌توان از آن گذشت. برخي متن روايت را تصحيف شده؛ گروهي ديگر، منظور روايت را شامل وحي بياني و وحي قرآني دانسته و بعضي نيز متن و سند آن را جعلي مي‌دانند.