علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٤٨

١. طرق شناسايى نسخه‌ي خطي براي تحقيق

نخستين مرحله در تصحيح و تحقيق يك اثر كهن، شناسايى نسخه يا نسخه‌هاى موجود از آن اثر است. مصادرى كه در آن‌ها نسخ خطى معرفى شده عبارت‌اند از:

الف) فهارس نسخ خطى؛ در ايران بيش از ١١٠ عنوان فهرست از نسخه‌هاي خطى موجود است که ليست كامل آن در مقدمه کتاب «فهرستگان نسخه‌هاي خطى حديث و علوم حديث شيعه» گزارش شده است.[٨٨]

ب) مجموعه‌هايى كه از روى فهارس به‌صورت موضوعى نوشته شده است؛ مانند:

-          فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى نوشته احمد منزوى؛[٨٩]

-          فهرست‌واره كتاب‌هاى فارسى، اثر احمد منزوى؛[٩٠]

-          کشاف الفهارس و وصّاف المخطوطات العربية في مکتبات فارس تأليف محمدباقر حجتى؛[٩١]

-          فهرستگان نسخه‌هاى خطى حديث و علوم حديث، نوشته علي صدرايي خويي؛[٩٢]

-          الفهرس الشامل للتراث العربي الإسلامي المخطوط، علوم القرآن، مخطوطات القراءات؛[٩٣]

-          تاريخ التراث العربى، تأليف فؤاد سزگين و ترجمه ابوالفضل فهمي و محمود فهمي حجازي؛[٩٤]

-          فهرستگان نسخه‌هاي خطي ايران (فنخا)، اثر مصطفي درايتي؛[٩٥]


[٨٨]. ج١، مقدمه کتاب.

[٨٩]. اين اثر در سال ١٣٤٧ش توسط انتشارات مؤسسه فرهنگي منطقه‌اي تهران در شش جلد به چاپ رسيده است.

[٩٠]. اين اثر در سال ١٣٨٢ش توسط انتشارات کتابخانه مرکز دائرة ‌المعارف بزرگ اسلامي در ١٠ جلد منتشر شده است.

[٩١]. اين اثر با عنوان کامل «فهرست موضوعي نسخه‌هاي خطي عربي در کتابخانه‌هاي جمهوري اسلامي ايران و تاريخ علوم و تراجم دانشمندان اسلامي» در سال ١٣٦٩ش به کوشش سازمان مدارک فرهنگي انقلاب اسلامي در دو جلد انتشار يافته است.

[٩٢]. اين اثر توسط انتشارات دارالحديث در ١٦ جلد منتشر شده است.

[٩٣]. اين اثر در سال ١٩٨٧م در عمان، توسط المجمع الملکي لبحوث الحضارة الاسلامية، مؤسسة آل‌البيت، در يک جلد انتشار يافته است.

[٩٤]. اين اثر در سال ١٤٠٣ق توسط کتابخانه آيت‌الله مرعشي نجفي در يک جلد منتشر شده است.

[٩٥]. اين اثر توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملي ايران منتشر شده که تاکنون ٤٥ جلد از آن به چاپ رسيده است.