علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١١

خداوند است. اين لشکريان در مقابل «جنود عقل» قرار دارند و «عقل» نيز قوه عبادت خداوند است.[٢٩٥]

شيطان قدرت گذاري بر فکر انسان را دارد. همچنين استفاده از ياران و لشکريان، فريب‌کاري و پناهگاه سبب موفقيت بيشتر او براي غلبه بر افراد مي‌شود. نيروي گسترده شيطان نسبت به قدرت خداوند، کم و شکننده بوده و قرآن کريم اين دشمن را ضعيف مي‌شمارد. امام سجاد٧ با اشاره به ويژگي، در دعاي خويش از خداوند مي‌خواهند تا لشکر او را شکست داده، مکر او را بي‌نتيجه ساخته، پناهگاهش را ويران کرده و او را خوار گرداند.

٥. دشمن شدن با شيطان

روايات اهل بيت:، توّلي و تبّري را دو کفه‌ي ترازو مي‌دانند که بايد به هر دو توجه نمود.[٢٩٦] همان‌گونه که انسان محبت الهي را سرلوحه زندگي خود قرار مي‌دهد؛ لازم است از شيطان نيز تبّري جويد. در قرآن کريم واژه «ولي» همراه با شيطان استعمال شده که به‌معناي سرپرست و دوست کاربرد دارد. در اين آيات دوستداران او چنين توصيف شده‌اند:

مَن يتَّخِذِ الشَّيطَانَ وَلِيا مِّن دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا.[٢٩٧]

و هر كس، شيطان را به‌جاي خدا ولى برگزيند، زيانِ آشكارى كرده است.

دوستان شيطان کساني هستند که از وي تبعيت مي‌کنند دچار خسران شده‌اند و دشمنانش افرادي هستند که در جلب رضايت الهي مي‌کوشند. محبت به خداوند سبب هدايت[٢٩٨] و دلباختگي به شيطان باعث گمراهي و عذاب با آتش خواهد بود.

كُتِبَ عَلَيهِ أَنَّهُ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يضِلُّهُ وَ يهْدِيهِ إِلىَ‌ عَذَابِ السَّعِير.[٢٩٩]

بر شيطان چنين مقرر شده كه هر كس را كه دوستش بدارد گمراه كند و به عذاب آتش سوزانش كشاند.

پاسخ‌گويي به دعوت شيطان، خسران[٣٠٠] و جهنم[٣٠١] را در پي داشته؛ اما حرکت در مسير



[٢٩٥]. الکافي، ج١، ص١١.

[٢٩٦]. ر.ک: المحاسن، ج١، ص٦١؛ الکافي، ج٢، ص١٢٥.

[٢٩٧]. النساء، ١١٩؛ ر.ک: مريم، ٤٥؛ الفاطر، ٦؛ المجادله، ١٩؛ النحل، ١٠٠.

[٢٩٨]. ر.ک: البقره، ١٦٥.

[٢٩٩]. Gكُتِبَ عَلَيهِ أَنَّهُ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يضِلُّهُ وَ يهَدِيهِ إِلىَ‌ عَذَابِ السَّعِيرF. الحج، ٤.

[٣٠٠]. ر.ک: النساء، ١١٩.

[٣٠١]. ر.ک: النساء، ١٢١؛ مريم، ٦٨؛ النحل، ٦٣؛ الحج، ٣ و ٤؛ لقمان، ٢١؛ الفاطر، ٦؛ يس، ٦٣ و ٦٤؛ الحشر، ١٧؛ مريم، ٤٥.