علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٣

تلاوت کرد و گفت: زماني اين آيه نازل شد که در خانه جز جبرئيل، پيامبر، على، فاطمه، حسنين و من شخص ديگرى نبود و من به پيامبر٩ گفتم: يا رسول‌الله؛ آيا من هم از اهل بيت هستم؟ پيامبر فرمود: تو از نيكان زنان من هستى. اگر مى‌گفت: آرى، براى من دوست‌داشتنى‌تر از همه‌ آن چيزهايى بود كه خورشيد بر آن‌ها طلوع و غروب مى‌كند.[١٥٣]

بنابراين، احاديث، مناشدات،[١٥٤] افتخار ائمه اطهار: به آيه‌ تطهير و حسرت خوردن برخي همسران پيامبر به‌خاطر اينکه جزو اهل بيت نيستند، روشن مي‌کند که مصداق عيني اهل بيت، تنها خمسه‌ طيّبه: هستند.

١. بررسي شبهه‌ داخل بودن همسران پيامبر(صل) در آيه‌ تطهير

اهل‌ سنت در کنار احاديث پيش‌گفته، سخنان معارضي را از صحابه و تابعان نقل مي‌کنند. مضمون سخنانشان، نزول اين آيه در شأن همسران پيامبر است؛ به‌گونه‌اي که عکرمه در بازار فرياد مي‌زند:

لَيسَ الَّذِي تَذْهَبُونَ‌ إِلَيه‌، انما هَوَ في أَزْوَاجُ‌ النَّبِي٩ ‌خاصّة.[١٥٥]

آن‌گونه که عقيده داريد، نيست؛ اين آيه در شأن همسران پيامبر نازل شده است.

افزون بر ضعف سندي[١٥٦] و تعارض اين سخن با بسياري از روايات،[١٥٧] نمايانگر اين نکته است که اختصاص آيه به اصحاب کساء در ميان مسلمانان مشهور بوده[١٥٨] و او تلاش مي‌کرد -به‌تصور خود- مردم را از اين خطا آگاه کند. شاهد اين برداشت، سخن زيد بن علي٨ است که در جامعه‌ سني مذهب مي‌گويد:

انّ جهّالًا من الناس يزعمون انّه انّما أراد اللَّه بهذه الآية ازواج النبي٩.[١٥٩]

برخي از جاهلان فکر مي‌کنند که اين آيه در شأن همسران پيامبر است.



[١٥٣]. شواهد التنزيل، ج٢، ص١٣٣؛ تفسير فرات الکوفي، ص٣٣٦.

[١٥٤]. مناشده: کسي را به خدا سوگند دادن. ر.ک: الخصال، ج٢، ص٥٤٩.

[١٥٥]. در المنثور، ج٥، ص١٩٨؛ الکشف و البيان، ج٨، ص٣٦.

[١٥٦]. ر.ک: ميزان الاعتدال، ج٣، ص٩٣؛ سير اعلام النبلاء، ج٥، ص١٨-٢٣؛ امام‌ شناسي، ج٣، ص٢٠٩.

[١٥٧]. ارشاد الفحول، ج٤، ص٣٢١.

[١٥٨]. امام‌ شناسي، ج٣، ص٢١٤.

[١٥٩]. تفسير قمي، ج٢، ص١٩٣.