علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٩

بار خدايا؛ براى او در دل‌هاي ما جايي قرار مده و در آنچه نزد ما است جايگاهى آماده مساز.[٢٧٨]

گاهي شيطان، به‌خاطر ضعف افراد به آن‌ها نزديک شده و به دنبال سلطه بر آن‌هاست. يکي ديگر از راه‌کارهاي مهم در مقابله با شيطان، دعا براي حاکم نشدن او بر روح، ذهن و جسم است. فعاليت‌هاي وسيع شيطان به‌معناي تسلط کامل بر انسان نيست و خداوند اشاره دارد که فريب او در برابر هدايت خداوند ضعيف بوده و با اراده‌ محکم مي‌توان از سيطره او نجات يافت. تلاش شيطان براي تسلط بر افراد بسيار زياد است و اين عمل او موجب مي‌شود تا آن‌ها خداوند را فراموش نمايند؛ اما در برابر اين حرص، شوق خداوند به تکامل بندگان وجود دارد که با ارسال رسولي دلسوز و شيفته هدايت، چنين نعمتي را تمام نموده است. به هر حال، اگر شيطان بر انسان مسلط شود، به فکر و دل آن‌ها نفوذ کرده و جايگاهي هميشگي براي خود مهيا مي‌کند.

٤. از بين رفتن قدرت شيطان

قدرت وسوسه شيطان بسيار است و با کمک ياران و مزدورانش،[٢٧٩]‌ براي انحراف انسان تلاش مي‌کند. براي درک بيشتر قدرت شيطان و لزوم دعا در برابر او، بايد به اثراتي که اين موجود در زندگي انسان‌ها دارد توجه کرد. تاريک نشان دادن مسير حق[٢٨٠]، شبهه‌افکني[٢٨١]، ايجاد بدگماني به رازقيت خداوند،[٢٨٢] وعده‌هاي دروغ،[٢٨٣] وعده ايمني از عذاب خداوند و



.[٢٧٨] ريشه «نزل» دلالت بر فرود آمدن چيزي از مکان عالي دارد؛ براي نمونه وقتي از حيوان پايين مي‌آيند و يا هنگام آمدن باران به آن نزول مي‌گويند. اين کلمه در مورد موسم حج نيز کاربرد دارد؛ چون بسياري از مردم در آن منطقه فرود مي‌آيند. ريشه «دخل» نيز شايع بوده و در هر جا معناي قياسي داشته ولي روح معنا که ولوج است در همه استعمالات حفظ شده است. معناي دقيق اين لغت دخول با اراده‌ي مدخول است. ر ک: معجم مقاييس اللغه، ج٥، ص٤١٧؛ ج٢، ص٣٣٥؛ الصحاح، ج٥، ص١٨٢٨؛ ج٤، ص١٥٩٦؛ تاج العروس، ج١٥، ص٧٢٨؛ ج١٤، ص٢٣١.

[٢٧٩]. شيطان داراي پناهگاه و سپاهيان است. ر.ک: صحيفه سجاديه، دعا ١٧، ص٨٨.

[٢٨٠]. ر.ک: صحيفه سجاديه، دعاي ٣٧، ص‌١٦٤.

[٢٨١]. همان، دعاي ٢٥، ص‌١٢٢.

[٢٨٢]. همان، دعاي ٣٢، ص‌١٥٢.

[٢٨٣]. همان، دعاي ٣١، ص‌١٤٠.