علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٣٢

محتواي آيه Gفَوَقَاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ الْيوْمِ وَلَقَّاهُمْ نَضْرَةً وَسُرُورًا F[٦٤] مي‌داند.

١٠. پرهيز از مباحث غير تفسيري

نويسنده خلاصة البيان در مقدمه خويش، ضمن ايراد به برخي تفاسير، از پُرنويسي نويسندگان آن شِکوه کرده و پُرگويي بدون ارتباط با سخن اهل بيت: را مشکلي بزرگ‌تر دانسته است. وي معتقد است که در تفسير، بايسته است، سخن الهي آورده شده و مراد آن تبيين گردد. هر آنچه به روشن‌سازي مراد خدا مي‌انجامد، در دايره تفسير قرار گرفته و بيش از آن، سخنان غير ضروري است. مرحوم مروّجي، تلاش کرده تا تفسير خود را از توجيه نظرات خارج از تفسير آيه، دور نگاه دارد. بهره‌گيري از سخنان ديگران، براي تفصيل در معناي آيه يا حديث بوده و گاهي براي رد سخني مشهور و يا تأييد آن به گزارش نظرات اقدام مي‌کند.

نتيجه‌گيري

آيت‌الله محمدرضا مروّجي طبسي، فقيه و مفسر معاصر بود که در سال ١٣٦٣ شمسي از دنيا رفت. بسياري از نگاشته‌هاي او هنوز چاپ نشده است. تفسير «خلاصة البيان» که از آثار دست‌نويس اين عالِم است، حدود پنج جزء قرآن کريم را در برمي‌گيريد. بر اساس اين تفسير و نيز نگاهي به برخي ديگر از دست‌نوشته‌ها و يا کتاب‌هاي چاپ‌شده وي، مي‌توان به مباني و روش تفسيري‌اش دست يافت. مباني تفسيري مرحوم مروّجي طبسي، برگرفته از قرآن کريم، روايات اهل بيت: و ادله عقلي بوده و داراي نوآوري‌هايي در تقرير و زاويه ديد است. ايشان در روش تفسيري خويش، همين مباني را به‌کار گرفته و در مقام عمل، چگونگي کاربرد آن را نشان داده است. دسته‌بندي تفاسير و جايگاه دادن به اقوال صحابه خاص در تفسير، تقريري ويژه از محکم و متشابه و تعيين مرز تفسير به رأي با تدبّر، از ويژگي‌هاي مباني تفسيري اوست.

پيشنهادهاي پژوهشي

١. دسته‌بندي تفاسير و جايگاه اصحاب خاص از ديدگاه آيت‌الله مروّجي طبسي.

٢. محکم و متشابه از ديدگاه آيت‌الله مروّجي طبسي.

٣. تفسير به رأي و مرز آن با تدبّر از ديدگاه آيت‌الله مروّجي طبسي.


[٦٤]. الانسان، ١١.