علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٨

گروهي از تفسيرها نگاشته مفسران اماميه، مانند شيخ طوسي;؛ پيشواي مفسران و شيخ طبرسي; است. محتواي اين تفاسير به‌خاطر اعتماد به نويسندگان آن، قابل استفاده و پذيرش است؛ چراکه اين نويسندگان هيچ‌گاه از روي عمد، چيز نادرستي را به قرآن و اهل بيت: نسبت نداده و خطاهاي سهوي آنان نيز به‌دليل جايگاه علمي بلندشان، اندک است. وي با اين سخن، راه اجتهاد در تفسير را نبسته و معتقد است که بهره‌گيري از چنين تفاسيري به‌خاطر استفاده نگارندگان آن‌ها از مباني تفسيري اهل بيت: است. يک مفسر مجتهد مي‌تواند به تطبيق‌هاي شيخ طوسي; خرده بگيرد. قرار نيست، مفسران مجتهد، مقلد شيخ طوسي; باشند. بهره‌گيري از تفسير و ترجيح دادن سخن شيخ طوسي; در امور مشتبه با تقليد از او متفاوت است.

وي در ادامه، فهرست نزديک به ٥٠ صحابي خاص معصومان: مانند سلمان، ابوخالد کابلي، ابوحمزه ثمالي، زراره و حمران بن اعين، ارائه کرده و سخن اين گروه را برگرفته از کلمات اهل بيت: مي‌داند. بر اين اساس، در صورتي که ناسازگاري سخن ايشان با قرآن و حديث امامان معصوم: ثابت نشود، قابل پذيرش خواهد بود. دقت در نام‌ اين اصحاب، نشان مي‌دهد که اين افراد مورد تأييد معصومان:، مشايخ ثقات، اصحاب اجماع و فضلاي اصحاب هستند. اين ديدگاه از نوآوري‌هاي مباني تفسيري آيت‌الله مروّجي طبسي بوده و داراي پشتوانه‌هاي اصولي و تاريخي است.

گروه ديگري از تفسيرها، نگاشته قدماي غير امامي است. اين تفاسير مصداق آيه نبأ[٢٨] بوده و به شرطي که مطالب آن‌ها با تفاسير اماميه سازگار باشد، قابل پذيرش است. از نظر مرحوم مروّجي، اين نگاشته‌ها چون از مسير اهل بيت: نگذشته، ارزشي ندارد؛ حتي اگر نتيجه آن درست باشد. قرآن کريم، اهل بيت: را تبيين‌کننده خود دانسته و افزون بر نتيجه تفسير، مسير تفسير نيز براي خداوند، موضوعيت دارد. از سوي ديگر، برخي چيزهاي درست که در کتاب‌هاي مخالفان ديده مي‌شود ناشي از مسير درستي است که به‌صورت مقطعي پيموده‌اند. آنان نيز گاهي از محضر پيامبر و ائمه: بهره برده و اين سخنان ارزشمند بر اثر همراهي موقت با مسير اهل بيت: است.

[٢٨]. الحجرات، ٦.