علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٥

خاصي از خانواده به‌کار مي‌رود؛[١٦٧] ازاين‌رو، واژه اهل مي‌تواند شامل همه اين موارد باشد.

علاوه بر نکات بيان شده، برخي روايات اهل‌ سنت به‌صراحت، شموليت واژه اهل بيت براي همسران پيامبر را رد مي‌کند؛ مانند آنچه از زيد بن ارقم نقل شده است. او در پاسخ حصين بن سبره که از داخل بودن همسران پيامبر٩ در اهل بيت مي‌پرسد، چنين مي‌گويد:

نساؤه من أهل بيته و لكن أهل بيته من حرم الصدقة بعده.[١٦٨]

زنان او اهل خانه او بودند؛ اما اهل بيت رسول الله٩ کساني هستند که بعد از او صدقه برايشان حرام است.

در اين عبارت، بعد از استدراک با «لکن»، به اين نکته اشاره شده که اهل بيتي که زنان پيامبر جزو آن هستند، با اهل بيتي که صدقه بر آنان حرام و يکي از ثقلين به‌شمار مي‌آيند؛ متفاوت هستند.

همچنين، روايتي که اهل‌ سنت در چگونگي صلوات بر پيامبر٩ گزارش کرده‌اند، اين‌چنين است:

اللهم صل على محمد و على أهل بيته و على أزواجه و ذريته كما صليت على ابراهيم و آل ابراهيم انك حميد مجيد و بارك على محمد و على أهل بيته و أزواجه و ذريته كما باركت على ابراهيم انك حميد مجيد.[١٦٩]

همسران پيامبر در اين روايت، بر اهل بيت عطف شده‌اند و «واو» عاطف، معطوف و معطوف‌اليه را تحت يک حکم، با اِعراب واحد جمع کرده؛ اما هرکدام مستقل از ديگري هستند. از آنجا که اصل در عطف اين است که تقسيم‌کننده و نافي شرکت باشد؛ پس اين روايت همسران پيامبر را جداي از اهل بيت ايشان و به‌صورت مستقل ذکر مي‌کند.

يکي ديگر از شواهد، مناشدات اهل بيت: درباره اين آيه است که ايشان آيه تطهير را يک فضيلت براي خود مي‌دانستند و در موارد مختلف به آن افتخار کرده‌اند؛[١٧٠] در حالي که هيچ‌کدام از همسران پيامبر٩ آيه تطهير را مايه افتخار خود به‌شمار نمي‌آوردند.



[١٦٧]. هود، ٤٥.

[١٦٨]. صحيح مسلم، ج٧، ص١٢٢.

[١٦٩]. در المنثور، ج٥، ص٢١٦.

[١٧٠]. الاحتجاج، ج٢، ص٩٢ و ٣٠٧.