علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠١
١. محفوظ ماندن از شيطان
امام سجاد٧ در فرازهاي فراواني از خداوند در برابر شيطان پناهجويي کرده است.[٢٣٤] يکي از ويژگيهاي دعاهاي امام زينالعابدين٧ که همگان نياز به الگو گيري از آن دارند، جنبه عمومي بودن آن است. انسان ميتواند علاوه بر خود، خانواده و ديگر مومنان را نيز در حاجت خويش شريک کند. دعا براي ديگران ميتواند در جلوگيري از گرفتاري بندگان در گناه و حفظ آنها تأثيرگذار باشد.
قرآن داستان پيامبراني مانند حضرت ابراهيم و عمران٨ را نقل ميکند که براي خود و فرزندانشان دعا نمودهاند.[٢٣٥] امام سجاد٧ نيز متناسب اين سنت، خود و فرزندانش را دعا نموده و درخواست حفظ آنها از مکر و فريب شيطان دارند.
وَ أَعِذْنِي وَ ذُرِّيتِي مِنَ الشَّيطَانِ الرَّجِيمِ.[٢٣٦]
من و ذريهام را از شر شيطان مطرود پناه ده.[٢٣٧]
واژه «عوذ» بهمعناي پناهگاهي است که انسان در آن امنيت دارد. عرب تا هفت روز براي زني که زايمان کرده، از واژه «العائذ» استفاده ميکند؛ چون او نميتواند بهتنهايي از خود مراقبت کند و نيازمند پناه است و يا بچهاش در وقت تولد نيازمند حمايت مادر است.[٢٣٨]
با توجه به قدرت شيطان، انسان نميتواند بهتنهايي از خود، فرزندان و خانوادهاش دفاع نمايد؛ لذا، نيازمند لطف و حفظ خداوندگار است. حضرت در فرازي ديگر علاوه بر فرزند و خانواده، تمام زنان و مردان مؤمن را نيز دعا و از خداوند پناه آنان را درخواست مينمايد.
وَ أَعِذْنَا وَ أَهَالِينَا وَ إِخْوَانَنَا وَ جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِمَّا اسْتَعَذْنَا مِنْهُ، وَ أَجِرْنَا مِمَّا اسْتَجَرْنَا بِكَ مِنْ خَوْفِه.[٢٣٩]
ما و اهل ما و برادران ما و همه اهل ايمان از زن و مرد را از چيزى كه از آن پناه مىبريم پناه ده و از آنچه که به بيم آن از تو ايمنى خواستيم ايمنى بخش.
[٢٣٤]. ر.ک: صحيفه سجاديه، دعاي ٢٥، ص١٢٢؛ دعاي ٤٤، ص١٨٩؛ دعاي ٤، ص٤٤؛ دعاي ١٧، ص٨٧.
[٢٣٥]. ر.ک: آلعمران، ٣٦؛ البقره، ١٢٧ تا ١٢٩.
.[٢٣٦] صحيفه سجاديه، دعا ٣٢، ص١١٤؛ دعا ٢٥، ص١٢٢.
[٢٣٧]. ترجمههاي صحيفه سجاديه در اين نوشتار از ترجمه حجتالاسلام و المسلمين حسين انصاريان است.
[٢٣٨]. ر.ک: الصحاح، ج٤، ص١٨٤؛ تاج العروس ج٥، ص٣٨٠.
[٢٣٩]. صحيفه سجاديه، دعا ١٧، ص١٨٩.