علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٨٠

حضرت رسول اكرم ٩ در اتاق من بودند، حضرت فاطمه ٣ وارد شد و با خود حريره‌اي در ديگي سنگي براى پدر آورد. پيامبر فرمود: اى فاطمه شوهرت و دو فرزندت را بياور. حضرت اميرالمؤمنين و امام حسن و امام حسين: وارد شده و نشستند؛ همگي از آن حريره خوردند درحالي‌كه حضرت رسول با آن‌ها روي باليني (تشكي) كه بر روي تختي كه خوابگاه آن حضرت بود نشسته بودند و همراه آن حضرت يك كساء خيبري بود. من در آن حجره كه در گوشه‌ اتاق بود، مشغول نمازخواندن بودم؛ خداوند اين آيه را فرستاد Gإِنَّما يرِيدُ اللَّهُ لِيذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيتِ وَ يطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراًF امّ‌سلمه مي‌گويد: من سر خود را داخل اتاق كردم و گفتم: من نيز با شما هستم اي رسول خدا؟ حضرت دو بار فرمود: تو بر خيرخواهي بود.[١٩١]

هيچ روايتي همراهي نزول اين بخش از آيه را با آيات مربوط به همسران پيامبر گزارش نکرده و هيچ مفسري چنين ادعايي نکرده است. کساني مانند عكرمه و عُروه كه آيه‌ مورد بحث را مخصوص همسران رسول خدا ٩ مي‌دانند، به نزول اين آيه در ضمن آيات، اشاره نکرده‌اند.[١٩٢] در اين‌ رابطه، امّ‌سلمه مي‌گويد:

زماني اين آيه نازل شد که خمسه‌ طيّبه: زير عبا جمع شده بودند.[١٩٣]

حتي مدتي طولاني، پيامبر ٩ ايشان را به‌عنوان مصداق اين آيه به مردم مي‌شناساندند؛ بنابراين، آيه تطهير يا توسط اصحاب و پس از رحلت رسول خدا ٩ در هنگام تأليف آيات قرآنى در آنجا قرار گرفته يا به‌ دستور حضرت در بين آيات قرار گرفته است؛[١٩٤] زيرا به‌طور قطع، ترتيب کنوني آيات بر اساس ترتيب نزول نيست[١٩٥] و در ميان بسياري از سوره‌هاي مدني، چند آيه‌ مکي وجود دارد و يا در برخي سوره‌هاي مکي چند آيه مدني قرار گرفته است. پس آيه‌ تطهير در ميان آيات قبل و بعدش، معترضه است. ازاين‌رو، اگر حذف شود، بين عبارت «وَ قَرْنَ فِي بُيوتِكُنَّ» و آيه‌ «وَ اذْكُرْنَ مَا يتْلىَ‌ فىِ بُيوتِكُن» که بعد از آيه‌ تطهير آمده، اتصال و انسجام برقرار مي‌شود.



[١٩١]. ر.ک: الکشف و البيان، ج٨، ص٤٢؛ در المنثور، ج٥، ص١٩٨.

[١٩٢]. الميزان، ج١٦، ص٣١١.

[١٩٣]. ر.ک: تفسير القرآن العظيم (ابن‌کثير)، ج٦، ص٣٦٧.

[١٩٤]. الميزان، ج١٦، ص٣١٢.

[١٩٥]. تلخيص التمهيد، ص٣١٩.