علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٤٩
- فهرستواره دستنوشتههاي ايران (دنا) نوشته مصطفي درايتي؛[٩٦]
ج) برنامههاي نرمافزارى، مانند:
- برنامه نرمافزارى مؤسسه فهرستگان؛
- برنامه نرمافزارى كتابخانه آيتالله مرعشى;؛
- برنامه نرمافزارى وزارت علوم درباره نسخههاى خطى پزشكى؛
- برنامه نرمافزارى پارس آذرخش (كتابخانه ملى ايران)؛
- سايت و برنامه نرمافزارى پارسا؛
- برنامه كتابشناسى الهادى (سازمان تبليغات اسلامى)؛
٢. ارزشگذارى نسخهها و انتخاب نسخه مادر
اگر كتاب فقط داراى يك نسخه بوده و بهاصطلاح «تکنسخهاي» باشد در اين صورت ارزشگذارى براي انتخاب نسخه مادر، معنا ندارد؛ اما اگر كتاب داراى نسخههاى متعدد باشد، نسخهها بهترتيب زير بر يکديگر مقدم ميشوند:
الف) نسخه خط مؤلف؛ اگر نسخه نويسنده نيز متعدد باشد نسخه متأخر، مقدم ميشود.
ب) اگر نسخه مؤلف در دست نباشد، نسخهاى مقدم ميشود كه از وي «سماع» يا نزد او «قرائت» شده و علامت «بلاغ» بر مؤلف دارد. پس از آن، اولويت با نسخهاى است كه از روى نسخه مؤلف تصحيح شده باشد.
ج) در غير موارد بالا، نسخهاي بر ديگر نسخهها مقدم ميشود که داراي ويژگيهاي زير باشد:
- تحرير نسخه توسط دانشمندى سرشناس؛
- صحيح و كم غلط بودن نسخه؛
- نداشتن آسيب و افتادگى؛
د) اگر نسخهها در امتيازات با هم برابر باشند، نسخهاى مقدم ميشود كه تاريخ تحرير آن كهن باشد.
انتخاب نسخه مادر به اين صورت است که با مقابله کردن نسخهها و دقت در موارد اختلاف نسخه و افتادگىها، مشخص شود كه كدام نسخه از روى ديگرى نوشته شده است. براي نمونه، زماني که از كتابى مانند نهج البلاغه ١٠ نسخه قرن ششم در اختيار است؛ بايد
[٩٦]. اين اثر توسط کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شوراي اسلامي در ١٢ جلد انتشار يافته است.