علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٠
پاياننامه[٢٣٣] به رشته تحرير در آمده که در آنها بهصورت فشرده «دعا کردن» بهعنوان راهکار معرفي شده است. از آنجا که تاکنون تحقيقي مستقل به موضوع دعا و مصاديق آن در صحيفه سجاديه در قالب راهکار مواجهه با شيطان انجام نشده، اين نوشتار در ساختاري نو، به بيان تمامي فرازهاي مربوط به اين موضوع پرداخته است.
مناجات امام سجاد٧ براي مقابله با شيطان به دو دسته قابل تقسيم است. دسته نخست حالت «دفعي کنندگي» دارد و براي جلوگيري از گرفتار شدن در دامهاي شيطان قابل استفاده است. اين دعاها در قالب «دعاهاي پيشگيري از شيطانزدگي» ارائه شده است. دسته ديگر از دعاها که نقش «رفعکنندگي» دارد براي درمان و رهايي از انحراف ايجاد شده اثربخش خواهد بود که با عنوان «دعاهاي درمان شيطانزدگي» تبيين شده است.
بخش اول: دعاهاي پيشگيري از شيطانزدگي
گناه در دو حوزه، انسان را دچار انحطاط ميکند. نخستين قلمرو تأثيرگذاري گناه در معنويت بوده که بزرگترين خسران آن از دست دادن رضايت پروردگار است. افزون بر اين، مشکلاتي مانند عذاب خداوند، گريبانگير فرد گنهکار خواهد شد. در حوزه مادي نيز برخي گناهان مانند حسد و اسراف باعث از بين رفتن زندگي انسان ميشوند. با وجود چنين پيامدهاي سنگيني، عقل انسان حکم ميکند که پيشگيري از آلوده شدن به گناه، بهتر از برطرف کردن عوارض آن است.
امام زينالعابدين٧ نيز با توجه به اهميت اين موضوع، نيايشهايي براي جلوگيري از انحراف بيان فرمودهاند. انسان ميتواند با خواندن، انديشيدن و کاربست اين ادعيه، از حيله و سلطه شيطان در امان بماند.
برخي از اين دعاها براي محفوظ ماندن و دور گزيدن از شيطان مفيد هستند. دستهي ديگر در جهت از بين رفتن قدرت شيطان و مسلط نشدن او بر بندگان کاربرد دارد و برخي نيز ميتواند براي ايجاد روحيه دشمني با شيطان مورد استفاده قرار گيرد. هرکدام از اين عنوانها ميتواند در حوزهاي ويژه براي پيشگيري از شيطانزدگي کاربرد داشته باشند. در ادامه برخي از اين دعاها ارائه و بررسي ميشوند.
.[٢٣٣] ر.ک: پاياننامه «موانع پيشرفت انسان از منظر صحيفه سجاديه و تطبيق آن با آيات قرآن کريم» استاد راهنما: دکتر محمدعلي مجد فقيهي، استاد مشاور: حجتالاسلاموالمسلمين شهابالدين مشايخي راد، دفاع شده در سال ١٣٩٦ مرکز تخصصي حديث حوزه علميه قم.