علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٨٨

مقدمه

تحريف، داراي انواعي بوده و تحريف قرآن، به‌معناي کم شدن بخشي از آيات نازل شده، چالشي‌ترين نوع تحريف قرآن است. هرچند نظر بيشتر عالمان شيعه و سني بر عدم تحريف قرآن است؛ اما در منابع فرقين رواياتي وجود دارد که از آن‌ها تحريف قرآن به نقيصه قابل برداشت است. در ميان کتاب‌هاي شيعه، معروف‌ترين کتاب، الکافي است که از نظر اعتبار و قدمت، جايگاه ويژه‌اي دارد. در اين کتاب به رواياتي وجود دارد که در ظاهر، تحريف قرآن را پذيرفته‌اند. سؤال اين است که آيا کليني; به تحريف قرآن معتقد است؟ اين مقاله به گردآوري نظرات مطرح شده پيرامون روايات تحريف‌نما‌ در کتاب کافي پرداخته و از مقالاتي چون «بررسي دلالي روايات تحريف‌نما در کتاب کافي»، «نقد و فهم روايات تحريف در الکافي»، «احراز يا عدم احراز تحريف قرآن در روايات الکافي»، «صيانت قرآن از تحريف در احاديث الکافي»، «بررسي و ارزيابي حديث کمّيت آيات قرآن در کتاب کافي» و «صحيحه هشام و شمار آيات قرآن»[١٩٨] به‌عنوان پيشينه‌ تحقيق، بهره جسته است. امتياز اين نوشتار نسبت به آثار پيش‌گفته، گردآوري همه نظرات ارائه شده پيرامون اين دسته از روايات الکافي و صحيحه هشام است؛ به‌گونه‌اي که آگاهي جامعي به خواننده انتقال مي‌دهد. نوشته حاضر، ابتدا به نظريه‌هاي مختلف پيرامون اين روايات پرداخته و در کنار آن، به اقسام اين دسته روايات در الکافي اشاره کرده است. در بخش دوم، علت بحث‌برانگيز بودنِ روايت هشام؛ مبني بر وجود ١٧ هزار آيه در قرآن و نظرات مطرح شده پيرامون آن، بررسي شده است.

الف) نظرات مطرح شده پيرامون روايات تحريف‌نما در الکافي

چند روايت در کتاب شريف کافي وجود دارد که از ظاهر آن‌ها مسئله تحريف قرآن قابل برداشت است. اين دسته روايات در ابواب مختلف کتاب کافي به‌ويژه در «بَابٌ فِيهِ نُكَتٌ وَ نُتَفٌ مِنَ التَّنْزِيلِ فِي الْوَلَاية»[١٩٩] آمده که درباره آن‌ها چندين نظر مطرح شده است.

[١٩٨].نويسندگان مقالات فوق به ترتيب: سيد رضا مؤدّب، کامران ايزدي مبارکه، مرضيه بيريان، محمود کريميان، فتح‌الله نجّار‌زادگان، محمد احساني‌فر.

[١٩٩]. الکافي، ج١، ص٤١٢.