علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧١
محسوس پيامبر٩ نيست؛ بلکه مراد، انتساب بيت به مقام نبوت و جايگاه رسالت است.
ب) مصداقپژوهي «اهل بيت»
آيه تطهير، فضيلت بزرگي براي اهل بيت محسوب ميشود که شيعه و سني بر آن، اتفاقنظر دارند. البته تعيين مصداق آن، مورد اختلاف نظر قرار گرفته است. شيعيان با تکيه بر رواياتي که از طُرق گوناگون وارد شده،[١٤٣] وجود مبارک حضرت رسول، اميرمومنان، فاطمه زهرا، امام حسن و امام حسين:، در زمان نزول آيه و ديگر امامان معصوم:،[١٤٤] بعد از نزول، مصداق آيه تطهير ميدانند. اهل سنت باوجود روايات متعدد، انحصار آيه تطهير در اصحاب کساء را انكار کرده و افراد ديگري را نيز مصداق اين آيه ميدانند.[١٤٥] حتي برخي، اصحاب کساء را بهعنوان مصاديق آيه تطهير يادآور نشدهاند![١٤٦]
برخي عالمان سني، در پاسخ منکران اختصاص آيه تطهير به خمسه طيّبه مينويسند:
جمهور علما با ادله و براهين استوار، اهل بيت را به علي، فاطمه و فرزندان ايشان اختصاص دادهاند و پيامبر آنها را به دستور خداوند و وحي آسماني، اهل بيت ناميد.[١٤٧]
احاديث نيز گواه اين انحصار هستند. هنگام نزول آيه تطهير، پيامبر اجازه نداد که حتي همسران در جمع «اصحاب کساء» وارد شوند؛ امّسلمه ميگويد که رسول خدا٩ پس از ورود به منزل من، فرمودند:
کسى را اجازه ورود نده! پس فاطمه آمد، نتوانستم او را از پدرش منع كنم. سپس حسن آمد، نتوانستم او را از مادر و جدش منع كنم. سپس حسين آمد، نتوانستم او را از مادر و جدش منع كنم. سپس على آمد، نتوانستم او را منع كنم. حضرت آنها را
[١٤٣]. ر.ک: الميزان، ج١٦، ص٣١١؛ کتاب سليم، ج٢، ص٦٤٦ و ٧٦١؛ تفسير قمي، ج٢، ص١٩٣؛ الکافي، ج١، ص٢٨٧ و ٤٢٣؛ تفسير القرآن العظيم (ابن کثير)، ج٦، ص٣٦٥؛ تفسير القرآن العظيم (ابن أبي حاتم)، ج٩، ص٣١٣١؛ در المنثور، ج٥، ص١٩٨.
[١٤٤]. الکافي، ج٢، ص٣٩٠؛ علل الشرايع، ج١، ص٢٠٥.
[١٤٥]. ر.ک: الجامع لاحکام القرآن، ج١٤، ص١٨٣؛ تفسير المراغي، ج٢٢، ص٧.
[١٤٦]. جامع البيان، ج٢٢، ص١٣؛ تفسير القرآن العظيم (ابن ابي حاتم)، ج٩، ص٣١٣٢، تفسير الجلالين، ص٥٥٤؛ اسباب النزول، ص٢٣٩؛ زاد المسير، ج٦، ص١٩٨.
[١٤٧]. رشفة الصادي، ص٢٣.