علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٠

عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ‌» بهترين مي‌داند و پس از آن، بيت خود را در بين تمام بيوتي که در اين قبائل قرار دارند بهترين مي‌داند.

دو نکته از اين روايت قابل برداشت است؛ نخست، پيامبر٩ درباره برتر بودن بيوت خود سخني به ميان نياورده، بلکه فرمودند بيت من افضل است؛ در حالي که حضرت داراي چندين بيت بودند.[١٣٩] نکته ديگر اينکه، فخر پيامبر٩ به‌خاطر بيت خاکي و گِلي نيست؛ همان‌گونه که دليل فخر به قبيله، امري معنوي است؛ بنابراين، کساني که به لحاظ معنوي، اهل بيت نبي و منتسب به ايشان هستند، ملزم به همگوني معنوي با حضرت هستند. شناخت اهل بيت پيامبر٩، تنها از راه معرفي ايشان امکان‌پذير است. در روايات گوناگون، پيامبر به خمسه طيّبه اشاره کرده‌اند:

اللهم هؤلاء أهل بيتي، اللهم أذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيرا[١٤٠]

خدايا! اينان اهل بيت من هستند؛ خدايا! رجس را از ايشان دور ساز و کاملاً پاکشان گردان.

با توجه به‌معناي لغوي «بيت» افزودن واژه‌ «اهل» به آن، معناي انس گرفتن شخص يا اشخاصي با يک مکان را منتقل مي‌کند؛ در نتيجه، به‌صورت عام، خانه‌ سنگي و گِلي پيامبر٩ را شامل مي‌شود. برخي از مفسران نيز گفته‌اند، همه همراهان حضرت، اهل بيت او هستند.[١٤١] البته با توجه به معناي اُنسي که از واژه اهل فهميده مي‌شود،مي تواند معناي اهل بيت، اُنس گرفتن افرادي به بيت نبوت باشد، مانند باور شيعيان که بر اساس روايات متواتر شکل گرفته است.[١٤٢] در اين ‌صورت، ديگر معنا ندارد هر شخصي که منتسب به خانه گِلي پيامبر٩ است، اهل بيت ايشان باشد. اين نظريه‌ مستند به شواهد و روايات فراوانى از پيامبر٩، صحابه و به‌ويژه همسران رسول خداست که در بخش بعدي به آن پرداخته مي‌شود. بنابراين، با توجه به اين معنا، منظور از اهل بيت در آيه تطهير، بيت خاکي و

[١٣٩]. ر.ک: الاحزاب، ٥٣.

[١٤٠]. جامع البيان، ج٢٢، ص٩.

.[١٤١] تفسير المراغي، ج٢٢، ص٧.

[١٤٢]. ر.ک: بررسي مصداق اهل بيت و مفهوم «اراده» در آيه تطهير، حديث حوزه، ش٩، ص١١٨.